Bıldırcın yumurtası

Genel bakış

Bıldırcın yumurtası, kahverengi benekli kabuğuyla tavuk yumurtasının küçük bir benzeridir; birkaç tanesi ancak bir tavuk yumurtası eder. Marketlerde kartonlarda satılır, çoğu evde haşlanıp kahvaltıya ya da salataya konur. Yumurta, bebekler için demir içeren besinler arasında sayılır⁷.

Bıldırcın yumurtasına 8. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu yumurtaya sarıyla başlar: 6. ayda sarının dörtte biri, 7. ayda sarının tamamı, 8. ayda ise bütün yumurta¹. Bıldırcın yumurtasının sarısını küçük beyazından ayırmak zahmetli olduğu için onu bütün yumurtaya geçilen 8. aya koyuyoruz; sarıyla başlangıcı tavuk yumurtasıyla yapabilirsiniz. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi gibi bazı kaynaklar iyice pişmiş yumurtayı 6. ay civarında veriyor²; hangi sırayı izleyeceğinizi doktorunuza sorun.

İki şeyi baştan bilin. Bıldırcın yumurtası tavuk yumurtasından daha az alerji yapan bir seçenek değildir⁸. Çiğ ya da az pişmiş de verilmez; her zaman beyazı da sarısı da katılaşana kadar pişer³.

Nasıl sunulur

Kabuğu çatlak ya da kirli olmayan, soğuk raftan alınmış yumurtaları seçin ve eve gelince buzdolabına koyun⁶. Yumurtaları kaynar suda, sarısının ortası da katılaşana kadar haşlayın. Bıldırcın yumurtası küçük olduğu için çabuk pişer, ama sarısında akışkan bir nokta kalmamalı: yumurtayı ikiye kesip kontrol edin^3,4. Çiğ yumurtaya dokunduktan sonra ellerinizi, kabı ve tezgâhı sıcak, sabunlu suyla yıkayın⁶.

Haşlanan yumurtayı soğuk suya alıp soyun. İnce kabuğun kırıntıları beyaza yapışabilir; vermeden önce her yumurtayı parmaklarınızla yoklayıp kabuk parçası kalmadığından emin olun.

Bıldırcın yumurtası küçük ve yuvarlaktır; bütün olarak bebeğin eline verilmez. Ezerek, ince doğrayarak ya da omlete katarak sunun⁹. Bebeğinizin payına tuz eklemeyin; ilk yılda bebeğin yemeği tuzsuz kalır¹. Haşlanmış yumurtayı buzdolabında bir hafta içinde tüketin⁶. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

8 ay +

ezme ve omlet şeridi

Katı haşlanmış bıldırcın yumurtasını soyup çatalla ince ince ezin; tek başına ya da bebeğinizin bildiği bir sebze püresine karıştırarak kaşıkla verin¹. Eliyle yemek isterse üç dört bıldırcın yumurtasıyla sade bir omlet yapıp tamamen pişirin ve yaklaşık 6 cm uzunluğunda, 1,5 cm genişliğinde şeritler kesin: avucundan taşan şeridin bir ucunu tutup öbür ucunu kemirir². Şerit iki parmağınız arasında bastırınca ezilmeli⁹; dişi olmasa da diş etleriyle koparıp ezebilir¹¹. Bütün ya da yarım yumurta vermeyin⁹.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Bıldırcın yumurtasının boğulma riskini orta düzeyde sayıyoruz. Pişmiş yumurta yumuşaktır, ama bıldırcın yumurtası bütünken küçük, yuvarlak ve kaygandır. Küçük yuvarlak yiyecekler çocukların nefes yoluna oturabilir; bu yüzden dörde bölünür ya da yaklaşık 8 mm'lik parçalara doğranır⁹. Çocuk sağlığı kaynakları yuvarlak ve sıkı yiyecekleri ancak küçük parçalara bölünmüş olarak vermeyi, lokmaları 1,3 cm'yi geçmeyecek boyda kesmeyi öneriyor¹⁰. Bütün bıldırcın yumurtasını 4 yaşından önce vermeyin¹⁰.

Bebeğiniz yerken dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹². Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemekle dolaşmasına izin vermeyin¹⁰. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹².

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir¹³. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin¹⁴. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz ve rengi morarabilir^13,10. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹³. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Yumurta, bebeklerde alerjik tepkiye en sık yol açan besinlerden biridir; bıldırcın yumurtası da İlk Lokma'da yumurta alerjeni olarak işaretli¹⁵. Bıldırcın yumurtasını tavuk yumurtasının alerjisiz bir yedeği gibi düşünmeyin. Tavuk yumurtası alerjisi olan küçük çocuklarla yapılan bir çalışmada haşlanmış bıldırcın yumurtası beyazı çocukların yaklaşık beşte ikisinde deri testinde ya da yükleme testinde tepki verdi; haşlamak alerji yapma özelliğini pek azaltmadı⁸. Bebeğinizde yumurta alerjisi varsa bıldırcın yumurtasını kendi başınıza denemeyin, doktorunuza danışın.

İlk denemeyi sade tutun: gündüz saatinde, o gün tek yeni besin olarak ve az miktarla başlayın; bir sonraki yeni besine geçmek için 3–5 gün bekleyin^1,15. Sorunsuz giden yumurtayı sofradan kaldırmayın; düzenli sunmak alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir¹⁵.

Kızarık ve kaşınan gözler, döküntü, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz yumurtaya ara verip doktorunuza danışın¹⁵. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlarsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, vücuda yayılan kabarık döküntü ya da kusmayla gelen solukluk acil durumdur. Bebeğiniz gevşer ya da size her zamanki gibi tepki vermezse de beklemeyin, hemen 112'yi arayın¹⁶.

Yumurta döküntü yapmadan da tepki verebilir. Gecikmeli bir bağırsak tepkisi olan FPIES yemekten 1–4 saat sonra tekrarlayan kusma, solukluk ve halsizlikle görülür; yumurta bu tepkinin tetikleyicileri arasındadır¹⁷. Bebeğiniz halsiz ve solgunsa 112'yi arayın; daha hafif bir durumda doktorunuza danışın. Şiddetli egzaması ya da bilinen bir besin alerjisi olan bebekte önce doktorunuzla konuşun¹⁵.

Sık sorulanlar

Bıldırcın yumurtasında en çok duyulan inanç, onun tavuk yumurtasından daha az alerji yaptığı ve çiğ yenebileceği. İkisi de doğru değil: tavuk yumurtasına alerjisi olan çocukların bir kısmı haşlanmış bıldırcın yumurtasına da tepki veriyor⁸, bıldırcın yumurtası da her zaman beyazı ve sarısı katılaşana kadar pişiriliyor³.

Başlangıç ayı ve kesim de sık soruluyor. Sağlık Bakanlığı'nın tablosu bütün yumurtayı 8. aya koyuyor¹; küçük ve yuvarlak olduğu için bıldırcın yumurtası bütün değil, ezilmiş ya da doğranmış verilir⁹.

İpuçları

Bıldırcın yumurtasının iyi yanı küçük porsiyonudur: bir ya da iki yumurta, bebeğinizin bir öğünü için yeterli bir tadımdır. Haşlayıp ezebilir, birkaç tanesini çırpıp sade bir omlet yapabilir, sebze püresine karıştırabilirsiniz. Tek kural her seferinde tam pişirmektir³.

Yeni bir tada alışmak on denemeyi bulabilir; geri çevirirse biçimini değiştirip birkaç gün sonra yeniden sunun². Haşladığınız yumurtaları buzdolabında saklayın ve bir hafta içinde tüketin⁶.