Kenevir tohumu

Genel bakış

Kenevir tohumu, gıda için yetiştirilen kenevir bitkisinin küçük, yuvarlakça tohumudur. Dışında sert, gri-yeşil bir kabuk vardır; tohumun lifinin büyük kısmı bu kabuktadır ve kabuk proteinin sindirimini de zorlaştırır¹¹. Markette çoğunlukla kabuğu soyulmuş hâliyle, kenevir içi adıyla satılır: krem-yeşil renkli, yumuşak ve yağlı küçük tanelerdir.

Kenevir içi tabağa kolay sindirilen bir protein ve omega-6 ile omega-3 yağ asitleri getirir. Fosfor, magnezyum ve çinkonun yanında demir de içerir¹¹.

Kenevir tohumuna 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı ilk 6 ay yalnızca anne sütü, ardından tamamlayıcı besinler öneriyor¹; İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de tohumları bu dönemde ince öğütülmüş olarak vermeyi söylüyor². Bebeğinizin tanışacağı kenevir tohumu kabuklu tane değil, öğütülmüş ve nemli bir yemeğe karıştırılmış kenevir içidir.

Nasıl sunulur

Kabuğu soyulmuş, gıda olarak satılan sade kenevir içi alın; tuzlu, şekerli ya da aromalı karışımlar olmasın. Bebeğinizin yemeğine tuz ve şeker eklemeyin¹.

Kenevir tohumu doğal olarak THC (keneviri uyuşturucu yapan madde) ya da CBD içermez; hasat ve işleme sırasında bitkinin öteki kısımlarına değdiği için tohumda ancak eser miktarda bulunabilir^13,14. CBD yağı, kenevir özütü ya da damla gibi ürünler ise gıda değildir; bunlar bebeğinizin yemeğine girmez ve çocukların ulaşamayacağı yerde durmalıdır¹⁴. Kenevir tohumu yağını da bebeğinizin yemeğine önermiyoruz; adı CBD yağlarıyla kolayca karışır, yemekte tanıdığınız bir yağ yeter.

Kenevir içini baharat değirmeninde, kahve öğütücüsünde ya da havanda ince bir kum kıvamına gelene dek öğütün; yağlı olduğu için hafif nemli bir toz olur. Parmaklarınızın arasında ovaladığınızda bütün tane kalmamalı². Öğütülmüş kenevir içini kaşıkla tek başına vermeyin; bebeğinizin bildiği nemli bir yemeğe, lapaya ya da meyve püresine iyice karıştırın⁶.

Kenevir içi doymamış yağ asitlerince zengindir ve bu yağlar havayla bozulmaya yatkındır¹¹. Paketi açtıktan sonra ağzı sıkı kapanan bir kavanozda buzdolabında saklayın; birkaç günde kullanacağınız kadarını öğütün.

Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

Boğulma riski

Boğulma riski orta. ABD'nin hastalık kontrol merkezi bütün ya da doğranmış tohumları, tohumlu ekmek ve krakerleri ve kaşık dolusu tohum ezmesini küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasında sayıyor⁴. Amerikan Pediatri Akademisi de tohumları 4 yaşına kadar uzak tutulacak besinler arasında anıyor⁵. Kabuklu kenevir tohumu sert bir kabuk taşır¹¹; 4 yaşına kadar bütün olarak vermeyin. Kabuğu soyulmuş iç yumuşaktır ama küçük ve kuru tanedir; yemeğin üstüne serpildiğinde ağızda dağılıp öğürme ya da öksürme yapabilir.

Riski azaltan şey biçimdir. Kenevir içini öğütün ya da ezin ve nemli bir yemeğe iyice karıştırın⁶.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın⁵. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁶. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin^4,6.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen doğal bir reflekstir, gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir ya da kusabilir⁸. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın⁷. Boğulma ise sessizdir; bebek düzgün nefes alamaz, rengi morarabilir⁸. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁷. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Kenevir tohumu yaygın alerjenlerden değildir ve İlk Lokma'da alerjen olarak işaretli değil. Yine de kenevir tohumu yendikten sonra gelişen ağır alerjik tepkiler, anafilaksi de dâhil, bildirilmiştir¹². Kenevir alerjisi olan kişilerde meyve, sebze ve tahıllar gibi bitkisel besinlere karşı çapraz tepki görülebiliyor; şeftali alerjisi olan bir kişinin kenevire tepki verdiği de bildirilmiş¹². Bu bilgiler büyük çoğunlukla gençlerden ve yetişkinlerden geliyor¹².

İlk denemeyi her yeni besinde olduğu gibi gündüz, evde ve o gün başka yeni besin vermeden yapın; sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Tepkiler çoğunlukla dakikalar içinde başlar, ama 2 saati bulabilir². Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa başlamadan önce doktorunuzla konuşun².

Granola, atıştırmalık bar ve hazır tohum karışımlarında kenevir içinin yanında susam ya da kuruyemiş gibi başka alerjenler de bulunabilir; içindekiler listesine bakın.

Kızarık ve kaşıntılı döküntü, sulanan, kaşınan gözler ya da tek seferlik kusma görürseniz kenevir tohumuna ara verip doktorunuza danışın². Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, yüzde, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, solgunluk görürseniz, bebeğiniz gevşer ya da her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın⁹.

Sık sorulanlar

Kenevir tohumunda ebeveynlerin ilk kaygısı uyuşturucu etkisi. Gıda olarak satılan tohum doğal olarak THC içermez; yalnızca işleme sırasında eser miktarda bulaşabilir¹³. CBD yağı ve kenevir özütleri ise gıda değildir ve bebek için uygun değildir¹⁴.

Biçim de merak konusu. Kenevir içi yumuşak olsa da küçük çocuklarda tohumlar öğütülmüş ya da ezilmiş verilir^2,6. Kenevir sütü ilk yılda bir içecek değildir; bu dönemde bebeğin içeceği anne sütü ya da mamadır¹⁰.

İpuçları

Kenevir içinin kolaylığı, yumuşak olduğu için birkaç saniyede öğütülmesi ve nemli hemen her yemeğe karışması. Bir tutam öğütülmüş kenevir içi lapaya, yoğurda ya da meyve püresine katılır².

Biçim değişse de kurallar aynı kalır. Kuru tane ve kaşık dolusu tohum verilmez⁴; bebeğin payına tuz ve şeker girmez¹. Tatlılık eklemek isterseniz ezilmiş olgun meyve kullanın; bal 1 yaşından önce hiç verilmez³.