Tavuk suyu

Genel bakış

Tavuk suyu, kemikli tavuk parçalarının suda iyice pişirilip süzülmesiyle elde edilen açık sarı, berrak sudur. Evde çorbanın, pilavın ve lapanın tabanı olarak kullanılır. Bebeğiniz için onu tuzsuz, evde ve taze tavuktan hazırlayın; bulyon tableti, toz çorba ya da hazır et suyu onun yerine geçmez³.

Tavuk suyu yemeğe yumuşaklık ve tat katar, ama asıl besin değeri tencerede pişen etin kendisindedir. Tavuk gibi kümes hayvanlarının etindeki demir, vücudun bitkisel kaynaklara göre daha kolay emdiği türdendir⁶. Bu yüzden suyu kullandığınız yemeğe tavuğun etini de didikleyip katmanızı öneriyoruz.

Tavuk suyuna 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu tavuk suyunu ayrıca anmıyor; tavuk etini 7. ayda başlatıyor, 6. aydaki çorbaları ise tuzsuz ve baharatsız öneriyor¹. Biz de suyu, bebeğiniz tavuğu sorunsuz yedikten sonraya bırakıyoruz. İlk yılda tavuk suyu bir içecek değil, yemeğin pişirme suyudur⁴.

Nasıl sunulur

Çiğ tavuğu yıkamadan doğrudan tencereye koyun; yıkamak gerekmez, sıçrayan su mikropları tezgâha taşır. Tavuğa dokunmadan önce ve sonra ellerinizi sabunla yıkayın, çiğ tavuk için ayrı bir kesme tahtası kullanın⁷. Üzerini geçecek kadar su ekleyin, kaynayınca altını kısın ve yüzeyde toplanan köpüğü kepçeyle alın.

Tavuk tamamen pişmeli. Etin en kalın yerini kestiğinizde suyu berrak akmalı, pembe yer kalmamalı⁸; termometre kullanıyorsanız iç sıcaklık 74 °C olmalı⁷. Tavuğu tencereden alın, suyu ince bir süzgeçten geçirin. Kemiklerin tamamını, derisini ve yağını ayırın¹⁰.

Suya tuz, bulyon tablet ya da hazır sos eklemeyin; bunlar çoğu zaman çok tuzludur ve bebeğin böbrekleri için uygun değildir³. Aile için çorba yapıyorsanız bebeğin payını tuz atmadan önce ayırın¹. Suyu sebze püresini açmak, pirinç ya da bulgur pişirmek için kullanın; biberona ya da bardağa koymayın⁴.

Pişen suyu 1–2 saat içinde soğutun: kapalı bir kaba alıp üzerinden soğuk su akıtın ve karıştırın. Buzdolabında 2 gün içinde kullanın ya da küçük porsiyonlar hâlinde dondurun⁹. Suya havuç ya da kereviz kattıysanız biz temkinli davranıp onu en çok 24 saat saklamanızı ve bir kez ısıtmanızı öneriyoruz. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

püreyi açmada

Bebeğinizin daha önce sorunsuz yediği bir patates ya da kabak püresini birkaç kaşık tuzsuz tavuk suyuyla açın. Sağlık Bakanlığı tavuk etini 7. ayda başlattığı için suyu bu aydan itibaren öneriyoruz¹. Kıvam pürüzsüz ama kaşıktan akmayacak kadar koyu olsun. Püreyi kaşıkla verin; tavuk suyunu biberona ya da bardağa koymayın⁴. İlk günlerde başka yeni besin başlatmayın¹.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Süzülmüş tavuk suyu bir sıvıdır ve kendisi boğulma riski taşımaz. Dikkat etmeniz gereken, suda kalabilecek parçalardır. Kemikler, sert besinler ve küçük yuvarlak besinlerle birlikte boğulma riski daha yüksek olan şeyler arasında sayılır¹⁰. Tavuk kanadı ve boyun gibi parçaların kemikleri küçüktür, kolay gözden kaçar; suyu ince süzgeçten geçirin ve yemeğe katacağınız eti parmaklarınızla ezerek yoklayın.

Suya kattığınız eti iri parça bırakmayın. İri et parçaları küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasındadır; eti didikleyin, lokmalar en çok 1,3 cm olsun¹². Bebeğiniz yerken mama sandalyesinde dik otursun¹⁰.

Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹³. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette yiyecek vermeyin¹³. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın¹².

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık öğürür. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir, bebek kusabilir. Çiğnemeyi öğrenirken görülen normal bir reflekstir¹¹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın: göremediğiniz bir parçayı aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmeye devam etmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁴.

Boğulma ise sessizdir. Bebek düzgün nefes alamaz, dudakları ya da cildi morarabilir¹¹. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁴. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Tavuk suyu yaygın alerjenlerden değildir. Tavuk eti, İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yer almaz¹⁵. Yine de suyu ilk kez, bebeğiniz tavuğu sorunsuz yedikten sonra kullanın. Yeni bir besini o gün tek yeni besin olarak deneyin ve bir sonrakine geçmek için 3–5 gün bekleyin¹.

Tencereye kattığınız sebzelere de bakın. Kereviz, alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayılır¹⁵; bebeğiniz kerevizi ayrı denemediyse suya koymayın. Tepkiler çoğu zaman dakikalar içinde başlar, ama 2 saate kadar gecikebilir¹⁵.

Kızarık ve kaşınan gözler, kaşıntılı döküntü, tek seferlik kusma ya da ishal fark ederseniz tavuk suyuna ara verip doktorunuza danışın¹⁵. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, solukluk ya da bebeğin gevşeyip size her zamanki gibi tepki vermemesi acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın¹⁶. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa yeni besinlere geçmeden önce doktorunuzla konuşun¹⁵.

Bu malzemeyle tarifler

• Şehriye çorbası

Sık sorulanlar

Tavuk suyunda ebeveynlerin ilk merak ettiği, ne zaman başlanacağı ve bebeğe içecek olarak verilip verilmeyeceği. Sağlık Bakanlığı'nın tablosu tavuk etini 7. ayda başlatıyor¹; ilk yılda bebeğin içecekleri ise anne sütü ya da mama ile sudur^4,5.

Hazır bulyon, hasta bebek ve saklama da sık soruluyor. Bulyon tabletleri çoğu zaman tuzludur³; ishal ve kusmada önce emzirmeye ya da mamaya devam edilir¹⁷; tavuk suyuyla pişen pirincin saklama kuralı ise daha sıkıdır⁹.

İpuçları

Tavuk suyunu bir kez pişirip küçük porsiyonlar hâlinde dondurursanız hafta boyunca püre açmaya, pirinç pişirmeye hazır bekler. Çözdürdüğünüz suyu 24 saat içinde kullanın ve yalnızca bir kez, buharı tütene kadar ısıtın⁹.

Kurallar her seferinde aynıdır. Tavuk tamamen pişer⁸, kemik ve deri ayrılır¹⁰, suya tuz ve tablet girmez³. Bebeğin tabağında su değil, suyla pişen yemek yer alır; içecek olarak anne sütü ya da mama ile su kalır⁴.