Kereviz

Genel bakış

Mutfağımızda kereviz denince çoğunlukla kök kereviz akla gelir: kahverengi, pürüzlü kabuklu, içi beyaz, iri bir yumru. Sap kereviz ise uzun, yeşil ve lifli saplarıyla salatada ve çorbada kullanılır. Pişen kök kereviz yumuşar ve hafif tatlı, aromalı bir püre verir. Sağlık Bakanlığı'nın beslenme rehberi kereviz kökünü nişastasız kök sebzeler arasında sayıyor¹.

Kerevize 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Bakanlığın ek gıda tablosu sebze püresini bu aydan itibaren öneriyor². Kereviz, alerjik tepkiye yol açabilen besinlerden biri³; Türkiye'de de etikette bildirilmesi zorunlu 14 alerjen grubu arasında yer alıyor⁴. Bu yüzden ilk denemeyi bir alerjen gibi planlayın.

Kereviz ayrıca nitratı çok yüksek sebzeler arasında sayılıyor⁵. Püresini taze hazırlamanızı ve uzun süre saklamamanızı öneriyoruz.

Nasıl sunulur

Kök kerevizi akan suyun altında temiz bir sebze fırçasıyla fırçalayın⁶, sonra kalın kabuğunu bıçakla kesip atın. Kerevizi az suda ya da buharda, çatal kolayca girene ve parmaklarınız arasında ezilene kadar pişirin; bebeğinizin diş etleriyle ezebileceği kadar yumuşak olmalı¹². Bebeğinize çiğ kereviz vermeyin.

Sap kereviz kullanacaksanız dışındaki sert lifleri soyucuyla alın, sapı liflerine dik ve ince kesin⁷; sonra tamamen yumuşayana kadar pişirin.

Pişirme suyuna tuz ya da şeker eklemeyin⁸. Aile için zeytinyağlı kereviz yapıyorsanız bebeğinizin payını tuz ve şeker eklemeden önce ayırın; ilk yılda bebeğin yemeğine şeker eklenmesi önerilmez, tuz da bebeği susatır².

Evde hazırlanan sebze yemeklerinden bebeklerde nitrat zehirlenmesi bildirilmeye devam ediyor⁹. Biz pişmiş kereviz püresini buzdolabında en çok 24 saat saklamanızı öneriyoruz; dondurduysanız buzdolabında çözdürüp 24 saat içinde kullanın ve yalnızca bir kez ısıtın¹⁰. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

püre ve yumuşak çubuk

Kaşıkla besleyecekseniz pişmiş kök kerevizi blenderdan geçirip pürüzsüz bir püre yapın⁸. Parmak besin denemek isterseniz soyulmuş kök kerevizi yaklaşık 6 cm uzunluğunda ve 1,5 cm genişliğinde çubuklar hâlinde kesip buharda pişirin. Bu boydaki çubuk ağzına tümüyle sığmaz; bebeğiniz avucunda tutup bir ucunu kemirir¹². Dişi olmasa da diş etleriyle parça koparabilir; çubuk diş etleriyle ezebileceği kadar yumuşaksa kopan parça da ağzında ezilir¹². Parmaklarınız arasında bastırınca kolayca ezilmeli. Kerevizi ilk kez az miktarda, o günün tek yeni besini olarak verin².

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Kerevizin boğulma riskini orta düzeyde sayıyoruz. Çiğ kereviz sert ve liflidir; küçük çocukların ısırıp yutulabilecek kadar küçültemediği, hava yoluna takılabilen besinler arasında çiğ kereviz de anılıyor⁷. Çiğ kereviz çubuğunu 4 yaşından önce vermeyin; daha küçük çocuklar için çiğ kereviz ancak rendelenir ya da çok ince doğranır^7,11. İyice pişmiş kök kereviz ise yumuşaktır ve kolayca ezilir. Sap kerevizin lifleri pişince de uzun kalabilir; lifleri soyun ve sapı ince kesin⁷. Yuvarlak dilim kesmeyin¹²; küçük parçalarda en büyük kenar 1,3 cm'yi geçmesin¹¹.

Bebeğiniz yerken mama sandalyesinde dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹³. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmamalı; araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹³.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme sesli, doğal bir reflekstir: gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, biraz kusabilir¹⁴. Öğüren ya da öksüren bebeğinizin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁵. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudakları ya da teni morarabilir^14,11. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁴. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Kereviz alerjik tepkiye yol açabilen besinlerden biri³. Türkiye'de de kereviz ve kereviz ürünleri, gıda etiketinde bildirilmesi zorunlu 14 alerjen grubundan biri⁴. İlk Lokma'da da kereviz alerjeni olarak işaretli; kerevizi bir alerjen gibi tanıtın.

İlk denemede kerevizi o günün tek yeni besini yapın ve birkaç tadımlık az bir miktarla başlayın; tepki olmazsa miktarı yavaş yavaş artırın^16,3. Sorunsuz yediyse kerevizi düzenli olarak tabağına koymaya devam edin; tanıtılan ve iyi tolere edilen alerjenlerin olağan beslenmenin parçası olması alerji riskini azaltmaya yardım eder³. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa ya da ailenizde alerji varsa önce doktorunuzla konuşun³.

Kereviz alerjisi sık olarak pelin ya da huş poleni alerjisiyle birlikte görülür; pelin poleni kereviz, havuç ve bazı baharatlarla çapraz tepki verebilir^17,18. Pişirmek polene bağlı birçok besin alerjisini hafifletir, ama kerevizdeki bazı alerjenler ısıya dayanıklıdır ve pişmiş kök kerevizle de tepki bildirilmiştir^17,18. Belirtiler kaşıntı ve kurdeşenden ağızda kaşıntıya, yüzde şişmeden ağır alerjik tepkiye kadar değişebilir¹⁸.

Kaşıntılı bir döküntü, kızarık ve kaşınan gözler, ishal ya da tek seferlik kusma görürseniz kerevize ara verip doktorunuza danışın^3,16. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlarsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da yüzde şişme, nefes almakta zorlanma, vücuda yayılan kurdeşen ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermeme acil durumdur: hemen 112'yi arayın¹⁹.

Sık sorulanlar

Kerevizle ilgili soruların başında alerji geliyor: kereviz bir alerjen mi, nasıl tanıtılır, pişmiş kereviz daha mı güvenli. Kereviz, etikette bildirilmesi zorunlu alerjenlerden biridir⁴; ilk denemeyi tek yeni besin olarak ve az miktarla yapın¹⁶.

Diğer sorular kök ile sap kereviz arasındaki fark ve kereviz suyu çevresinde. Kereviz nitratı çok yüksek sebzeler arasında sayıldığı için⁵ biz suyunu değil kendisini, küçük porsiyonlarla öneriyoruz.

İpuçları

Kök kerevizin aroması tek başına keskin gelebilir. Patates ya da havuçla karışık bir püre tadı yumuşatır; karışıma girecek her sebzeyi önce ayrı ayrı tanıtın².

Bebeğiniz kerevize dokunmak, onu eline alıp kendisi ağzına götürmek isteyecek; bırakın denesin. Mümkün olduğunca aile sofrasında birlikte yiyin⁸. Hazır ürünlerde kereviz gizli olabilir; alerjenler etikette bildirildiği için içindekiler listesine bakmayı alışkanlık edinin⁴.