İncir

Genel bakış

İncir, ince kabuğunun altında pembe-kırmızı, bal kıvamında yumuşak bir et ve içinde çok sayıda minik tohum taşıyan bir yaz meyvesi. Yazın taze, yıl boyunca da kurutulmuş olarak bulunur. İki hâlin hazırlanışı birbirinden çok farklı.

İncire 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu da meyve püresine bu aydan itibaren yer veriyor¹. Bu ilk dönemin meyvesi tam olgun, yumuşak taze incirdir. Kuru incir ise bebek tabağına ancak az suda kaynatılarak yumuşatılıp ezildikten ya da çok küçük doğrandıktan sonra girer^2,3.

İncir lifli meyvelerden biri. Amerikan Pediatri Akademisi, bir yaşını geçmiş ve kabızlık yaşayan çocukların menüsüne eklenebilecek lifli besinler arasında inciri de sayıyor⁴.

Nasıl sunulur

Taze inciri yemeden hemen önce akan suyun altında hafifçe ovarak yıkayın ve temiz bir bezle kurulayın⁵. Sapını kesip atın, sonra kabuğunu soyun. Kabuğu soymak, özellikle küçük bebeklerde yutmayı kolaylaştırır². İçindeki minik tohumları ayıklamanız gerekmez.

Yalnızca tam olgun, parmaklarınızın arasında kolayca ezilen inciri verin⁶. Olgunlaşmamış incir sert ve kauçuk gibidir; onu bebeğinize vermeyin. Bebeğiniz verdiğiniz inciri diş etleriyle ezebilmeli⁷.

Kuru inciri ayrı bir besin gibi hazırlayın. Pişirilmemiş kuru meyve küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasında sayılıyor³; hem sert hem yapışkandır⁸. Sert sapını kesin, kuru inciri az suda yumuşayana kadar kaynatın, sonra çatalla ezin ya da çok küçük doğrayın. Bir yaşından küçük bebeğe kuru meyveyi hiçbir zaman bütün vermeyin². Satın alırken etiketine bakın: kuru meyvelerde koruyucu olarak sülfit (kükürt dioksit) bulunabilir⁹.

İncire şeker eklemeyin; ilk yılda şeker ve şeker eklenmiş besinler önerilmiyor, incir reçeli de bu yüzden bu dönemin besini değil¹. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

incir ezmesi

İncir küçük bir meyve; bebeğinizin ağzına sığmayacak uzunlukta bir parça çıkmaz. Bu yüzden ilk aylarda inciri ezme olarak verin¹. Sapını kesin, kabuğunu soyun ve tam olgun inciri çatalla ezin². Ezmeyi kaşıkla verebilir ya da biraz sade yoğurda karıştırabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın tablosu yoğurdu da 6. aydan itibaren sayıyor¹. Kuru inciri bu dönemde yalnızca suda kaynatıp pürüzsüz püre yaparak verin^2,3. Elle tutulan küçük, yumuşak lokmalara 9. ayda geçebilirsiniz.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. Tam olgun taze incirin eti yumuşaktır; riski artıranlar sert sap, yutmayı zorlaştırabilen kabuk ve olgunlaşmamış, kauçuk gibi sert meyvedir². Kuru incirde sorun sertlik ve yapışkanlık: pişirilmemiş kuru meyve, küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasında^3,8. Yeni Zelanda Sağlık Bakanlığı, kreşlerde küçük çocuklara kuru meyvenin hiç verilmemesini öneriyor⁶.

Sapı her seferinde kesin, kabuğu soyun ve yalnızca tam olgun inciri verin. Kuru inciri kaynatıp yumuşatmadan vermeyin². Küçük lokmalara geçtiğinizde parçaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin¹⁰.

Bebeğiniz yerken dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹¹. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın¹⁰. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹¹.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne çıkabilir, bebek kusabilir¹². Öğüren ya da öksüren bebeğinizin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹³. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz; dudaklarının içi, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^12,10. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹². Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

İncir yaygın alerjenlerden değil ve İlk Lokma'da alerjen olarak işaretli değil; İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjiye sık yol açan besinler listesinde de yer almıyor⁹.

Yine de bilmekte yarar olan bir durum var. İncir alerjisi, evlerde süs bitkisi olarak yetiştirilen benjamin (Ficus benjamina) bitkisine ya da latekse alerjisi olanlarda tanımlanmış; huş ağacı poleni alerjisi olanlarda da taze incir ağızda tepki yapabiliyor. Huş poleni alerjisi olanlarda kuru incir ise çoğunlukla sorunsuz yeniyor¹⁴. Bebeğinizde lateks alerjisi biliniyorsa ya da evde benjamin bitkisine karşı alerji gelişmişse incire başlamadan önce doktorunuzla konuşun.

Kuru incirde ayrı bir konu var: kuru meyvelerde koruyucu olarak kullanılan kükürt dioksit, alerjik tepkiye yol açabilen maddeler arasında sayılıyor⁹.

İlk denemeyi sade tutun. İncir o gün tek yeni besin olsun; yeni besinleri gündüz saatlerinde ve 3–5 gün arayla başlayın¹.

Kaşıntılı döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz incire ara verip doktorunuza danışın. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da yüzde şişme, nefes almakta zorlanma ya da bebeğin gevşeyip her zamanki gibi tepki vermemesi acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın¹⁵. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa, ailede alerji öyküsü bulunuyorsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁹.

Sık sorulanlar

İncirle ilgili soruların çoğu kuru incir üzerine: ne zaman ve nasıl verilir, etiketteki sülfit ne anlama gelir. Kuru inciri bebeğe kaynatıp yumuşatmadan ve bütün olarak vermeyin^2,3. Bir başka merak konusu kabızlık; incir, bir yaşını geçmiş çocuklarda kabızlıkta önerilen lifli besinler arasında⁴.

Bebeğinizde alerji belirtisi görürseniz ya da dışkılaması menü değişikliğine rağmen düzelmiyorsa doktorunuza danışın^9,4.

İpuçları

İncir tabakta bebeğinizle birlikte biçim değiştirir: ilk aylarda ezme, 9. aydan itibaren elle tutulan küçük, yassı ve yumuşak parçalar, bir yaştan sonra da aile sofrasında küçük parçalar¹⁶. Kuru incir ise mevsim dışında elinizin altındaki seçenek; yeter ki kaynatılıp yumuşatılsın ve küçük doğransın².

Hangi biçimi seçerseniz seçin, sapı her seferinde kesin ve şeker eklemeyin¹. Kuru inciri çocuğunuz büyüdüğünde de ara öğün yerine yemekle birlikte verin¹⁷; bebeğiniz yerken yanından ayrılmayın¹¹.