Armut

Genel bakış

Armut, olgunlaştıkça yumuşayan, sulu ve hafif tatlı bir meyve. Çiğken sert olabildiği için bebeğe ilk aylarda pişirilerek verilir. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de armudu, ek gıdanın ilk günlerinde ezme ya da yumuşayana kadar pişirilmiş çubuklar olarak sunulabilecek besinler arasında sayıyor¹.

Armut, lifli bebek besinlerinden biri. Amerikan Pediatri Akademisi, kabızlık yaşayan bebeklerin menüsüne lifli besinler eklemeyi önerirken armudu da örnekler arasında sayıyor⁸. Ek gıdaya geçen bebeğin tabağında demir içeren et, balık, baklagil ve koyu yeşil sebzelere de yer açın¹.

Ek gıdaya 6. ayda başlanır. Oturur durumda kalıp başını dik tutabilen, yiyeceği alıp ağzına götürebilen ve onu dışarı itmek yerine yutabilen bebek katı besinlere hazırdır; prematüre doğan bebekte zamanlamayı doktorunuzla belirleyin¹. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu meyve püresini 6. aydan itibaren sayıyor². Armut da bu yüzden ek gıdanın ilk haftalarından itibaren, pişmiş ve yumuşak hâliyle tabağa girebilir^1,2.

Nasıl sunulur

Ezik ya da çürük yeri olan armutta o kısmı kesip atın. Hazırlamadan önce ellerinizi sabunla yıkayın, armudu da soymadan önce akan suyun altında hafifçe ovarak yıkayın; sabun ya da özel bir yıkama ürünü gerekmez¹⁰. Sonra kabuğunu soyun ve çekirdekli orta kısmını çıkarın¹.

İlk aylarda armudu buharda ya da az suda, çatalla bastırınca kolayca ezilecek kadar pişirin; bebeğiniz onu diş etleriyle ezebilmeli^1,5. Armuda şeker eklemeyin, ilk yılda bebeğin besinlerine şeker ve şeker eklenmiş yiyecekler girmez².

Pişmiş armudu hemen kullanmayacaksanız bir iki saat içinde soğutup buzdolabına koyun ve iki gün içinde tüketin. Bebeğinizin yemeye başladığı kaptan artanı saklamayın⁹. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

pişmiş armut çubukları

Armudu soyun, çekirdekli orta kısmını çıkarın ve uzunlamasına çubuklar hâlinde kesin. Çubukları çatalla bastırınca kolayca ezilecek kadar pişirin¹. Yaklaşık bir yetişkin parmağı büyüklüğünde olsunlar ki bebeğiniz bir ucundan kavrayıp öbür ucunu kemirebilsin^1,5. Kaşıkla beslemeyi seçerseniz aynı pişmiş armudu çatalla ezip püre yapın^1,2.

10 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. Çiğ ve sert meyve parçaları, küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasında sayılıyor; Amerikan Pediatri Akademisi örnek olarak çiğ elma parçalarını veriyor⁴. Sert, ham bir armut da aynı gruba girer. Riski düşüren şey kıvam ve kesimdir. İlk aylarda armudu pişirerek yumuşatın ve yuvarlak, para biçiminde dilimler kesmeyin⁵. Küçük lokmalara geçtiğinizde parçaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin⁴.

Bebeğiniz yerken dik otursun, siz de yanında olun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın^1,4. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken yemek yedirmeyin⁴.

Katı besinlere yeni geçen bebek sık sık öğürür. Öğürme, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen doğal bir reflekstir ve seslidir; gözler sulanabilir, dil öne çıkabilir, bebek kusabilir³. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; cildi, dudaklarının içi ya da diş etleri morarabilir^3,4. Böyle bir durumda yardım çağırın, hemen 112'yi arayın ve ilk yardıma başlayın³.

Alerjenler

Armut, bebeklerde alerjiye en sık yol açan besinler arasında yer almıyor; uygulamada da alerjen olarak işaretli değil⁶. Yine de her yeni besinde olduğu gibi ilk denemeyi sade tutun. Armudu o gün tek yeni besin olarak verin ve önceki yeni besinden 3–5 gün geçmiş olsun².

Bazı kişiler çiğ meyve ya da sebze yedikten sonra ağızda ve boğazda kaşıntı yaşar. Bu tabloya oral alerji sendromu deniyor; genellikle ciddi seyretmez ve iyice pişmiş meyve yemek çoğu zaman sorunu hafifletir⁷.

Dudakta ya da yüzde şişme, kızarık ve kaşınan gözler, kaşıntılı döküntü, kusma ya da ishal görürseniz armudu bırakın ve doktorunuza danışın⁶. Nefes almakta zorlanma, dilde ya da boğazda şişme, vücuda yayılan kurdeşen acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın⁶. Bebeğinizde bilinen bir besin alerjisi ya da egzama varsa ya da ailede alerji öyküsü bulunuyorsa yeni besinlere başlarken doktorunuzla konuşun⁶.

Sık sorulanlar

Armutla ilgili soruların çoğu hazırlığa dair: çiğ mi pişmiş mi, kabuklu mu kabuksuz mu. İlk aylarda armut pişmiş ve yumuşak verilir; çiğ armut ancak bir yaşından sonra, iyice olgunlaşmış ve soyulmuş olarak, küçük parçalar hâlinde sofraya gelir¹. Bir diğer merak konusu kabızlık. Armut, kabızlıkta önerilen lifli bebek besinleri arasında sayılıyor⁸.

Yanıtlar genel bilgi verir. Bebeğinizin dışkılaması menü değişikliğine rağmen düzelmiyorsa ya da bilinen bir alerjisi varsa son sözü doktorunuz söyler^6,8.

İpuçları

Armudun güzel yanı, aynı meyvenin bebeğinizle birlikte büyümesi. İlk aylarda pişmiş çubuk ya da ezme, sonra küçük yumuşak lokmalar, bir yaştan sonra da olgun ve soyulmuş taze parçalar¹. Fazla pişirdiğiniz armudu soğutup buzdolabında saklayabilir, ertesi gün kullanabilirsiniz⁹.

Biçim değişse de kurallar aynı kalır. Armuda şeker girmez², meyve soyulmadan önce yıkanır¹⁰, bebeğiniz yerken yanında olursunuz¹.