Badem sütü

Genel bakış

Badem sütü, bademden yapılan bitkisel bir içecektir; markette çoğu zaman badem içeceği adıyla satılır. Rengi süte benzese de bileşimi sütten çok farklıdır. Protein içeriği inek sütünden belirgin biçimde düşüktür ve kalsiyumu ancak eklendiğinde bulunur⁷. Sağlık Bakanlığı'nın beslenme rehberi de badem sütünü süt grubundan saymıyor; bitkisel sütlerde B12 vitamini bulunmadığını hatırlatıyor².

Badem sütüne 6. aydan itibaren, yalnızca pişen yemeğin içinde başlayabilirsiniz. İngiltere'de yerel bir sağlık servisi rehberi zenginleştirilmiş bitkisel içeceklerin 6. aydan itibaren yemekte kullanılabileceğini, ana içecek olarak ise 1 yaşını beklemesi gerektiğini söylüyor⁶. Bademle henüz tanışmamış bebeğe önce bademin kendisini, ince öğütülmüş olarak tanıtın.

İçecek olarak badem sütü 12. aya kadar bekler^3,4. O zaman da anne sütünün, mamanın ya da inek sütünün yerini tutmaz; ana içecek değil, ara sıra verilen bir içecektir^2,7. Badem sütü badem alerjeni içerir.

Nasıl sunulur

Market rafından sade, şekersiz, kalsiyum ve D vitaminiyle zenginleştirilmiş badem içeceğini seçin. Aromalı ya da tatlandırılmış olanlar eklenmiş şeker içerebilir ve besin içeriği markadan markaya değişir; etiketi okuyun⁴. İlk yılda bebeğe şeker ve şeker eklenmiş besin önerilmez¹.

Altıncı ayda badem sütünü yalnızca pişen yemeğin içinde kullanın. Pirinç ununu soğuk badem sütünde topaksız açın, kısık ateşte karıştırarak koyulaşana kadar pişirin ve ılık sunun. Bebeğinizin tanıdığı bir sebze püresini ya da lapasını birkaç kaşık badem sütüyle de açabilirsiniz; bitkisel içecekler 6. aydan itibaren yemekte kullanılabilir⁶. Şeker ve tuz eklemeyin¹.

Badem sütünü 12. aydan önce bardakta ya da biberonda içecek olarak vermeyin^3,4. Açtığınız kutuyu buzdolabında saklayın ve etiketinde yazan süre içinde bitirin; bebeğinizin yarım bıraktığı muhallebiyi saklamayın. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

Boğulma riski

Badem sütü bir içecek; onunla pişen muhallebi ve püre de pürüzsüz bir kıvamda. Boğulma riski yok denecek kadar az, ama bir yudum ya da bir kaşık yanlış yola kaçıp bebeğinizi öksürtebilir. Muhallebide topak kalmamasına dikkat edin.

Bebeğiniz mama sandalyesinde ya da masada, dik otursun; yürürken ya da koşarken ağzında yiyecek olmasın. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹³. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹³.

Öğürme sesli olur; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir. Çiğnemeyi ve yutmayı öğrenen bebeğin doğal bir refleksidir¹². Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁴. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz; cildi, dudaklarının içi ya da diş etleri morarabilir¹². İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁴. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Badem sütü bademden yapılır; İlk Lokma'da da badem alerjeni olarak işaretli. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi yemişleri alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayıyor⁸. Yemiş alerjisi çoğu kişide ömür boyu sürer¹⁰.

Badem sütünü bebeğiniz bademle sorunsuz tanıştıktan sonra yemeğe katın. Bademi tanıtmak ve sofrada tutmak için badem sütü yerine pürüzsüz badem ezmesi ya da ince öğütülmüş badem kullanın; tanıtılan alerjeni en az haftada bir sunmak önerilir⁹. Badem sütünün protein içeriği düşük olduğundan bu işi görmez⁷.

Bademe alerjisi bilinen bebeğe badem sütü vermeyin; alerjisi olan yemişi içeren her besinden kaçınılır, etiketleri dikkatle okuyun¹⁰. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa önce doktorunuzla konuşun⁸.

Kızarık, kaşıntılı bir döküntü ya da tek seferlik kusma görürseniz badem sütüne ara verip doktorunuza danışın^8,9. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, solukluk ya da bebeğinizin gevşeyip halsizleşmesi acil durumdur; hemen 112'yi arayın^9,11.

Sık sorulanlar

Badem sütüyle ilgili soruların çoğu yer değiştirmeyle ilgili: inek sütünün, hatta mamanın yerine geçip geçemeyeceği. Kılavuzlar badem sütünü ilk yıl içecek olarak önermiyor; sonrasında da protein bakımından inek sütüne denk saymıyor^3,5.

Badem sütü bademden yapılır ve badem alerjeni içerir; badem alerjisi olan bebeğe vermeyin¹⁰. Bademi tanıtmak için de yeterli saymayın: bademi pürüzsüz ezme ya da ince öğütülmüş olarak verin, sorunsuz giden alerjeni en az haftada bir sofrada tutun⁹. Ev yapımı badem sütünde eklenmiş kalsiyum ve D vitamini yoktur⁴; marketteki ürünlerin de etiketine bakın, hepsi zenginleştirilmiş değildir⁶.

İpuçları

Badem sütü ilk yılda bardakta değil, tencerede iş görür. 6. aydan itibaren muhallebiyi ve sebze püresini onunla hazırlayabilirsiniz⁶. Bebeğiniz bademin tadına böylece ayrı bir içecek olmadan alışır.

Alışverişte etikete bakın. Sade, şekersiz ve kalsiyumla zenginleştirilmiş olanı seçin; içerik markadan markaya değişir⁴. Bitkisel içecekler birbirinin yerini tutmaz; pirinç içeceğini 5 yaşından önce vermeyin³.