Bazlama

Genel bakış

Bazlama, buğday unu, su, maya ve tuzla yoğrulup mayalandırılan, sonra sıcak bir tavada iki yüzü çevrilerek pişirilen yassı bir ekmektir. Akdeniz çevresinin geleneksel ekmeklerinden biridir³.

Bazlama nişastalı besinler grubundadır. Bu grup vücuda enerji verir; lif ve B vitaminleri de taşır⁴. Buğday unundan yapıldığı için glüten içerir⁸. Buğday da bebeklerde alerjik tepkiye yol açabilen besinlerden biridir; ilk denemeyi bir alerjen gibi planlayın⁵.

Bazlamaya 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi, glüten içeren besinlerin 6. ay civarından itibaren birer birer ve az miktarla tanıtılabileceğini söylüyor². Avrupa'nın çocuk gastroenteroloji derneği de glütenin ilk yıl içinde verilebileceğini bildiriyor⁷. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosunda ekmek ya da bazlama ayrıca geçmiyor; tablonun tuz eklememe ve yeni besinleri tek tek deneme kuralları bazlama için de geçerli¹.

Nasıl sunulur

Bazlamayı evde yapıyorsanız bebeğinizin payının hamurunu tuzsuz yoğurun; ilk yılda bebeğin yemeğine tuz eklenmez¹. Hazır aldığınız bazlamada ise tuz vardır. Yediğimiz tuzun büyük kısmı ekmek gibi hazır besinlerden gelir ve bebeğin böbrekleri fazla tuzu işleyemez¹². Hazır bazlamayı bu yüzden tabağın küçük bir parçası olarak sunun.

Bazlama kalındır, içi yumuşak ve hamurumsudur. Yumuşak ekmek iyi çiğnenmezse boğazda hamur kıvamında bir topak oluşturabilir¹¹. Önce bazlamayı bıçakla yatay olarak ikiye ayırıp inceltin. Sonra kuru bir tavada hafifçe kızartın ve dar şeritler hâlinde kesin¹¹. Kızarmış yüzey kıtır ve sert olmasın; şerit iki parmağınız arasında bastırınca kolayca ezilsin¹⁶.

Şeride çok ince bir kat sade yoğurt, lor ya da ezilmiş avokado sürebilirsiniz. Yalnızca bebeğinizin daha önce ayrıca denediği bir besini sürün; inek sütü ve süt ürünleri ayrı bir alerjendir⁵. Bal sürmeyin; bal 1 yaşından önce verilmez¹⁴.

Bazlamayı oda sıcaklığında saklayın ve tazeyken tüketin⁴. Bekledikçe dokusu sıkılaşır, çiğnemesi zorlaşır³. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

ince bazlama şeritleri

Bazlamayı yatay ikiye ayırıp inceltin, kuru tavada hafifçe kızartın; sonra yaklaşık 4 cm genişliğinde, 10 cm uzunluğunda şeritler kesin¹¹. 10 cm'lik şerit ağzına tümüyle sığmaz, avucundan taşar; bebeğiniz bir ucunu tutup öbür ucunu kemirir¹⁵. Dişi olmasa da diş etleriyle parça koparabilir. Bu yüzden şerit kıtır ve sert olmasın, iki parmağınız arasında bastırınca kolayca ezilsin¹⁶; kopan parça ağızda ezilir, hamur gibi topaklanmaz¹¹. İlk günlerde bir iki şerit yeterli; glüten içerdiği için az miktarla başlayın^6,7.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. Bazlamanın kalın, yumuşak içi iyi çiğnenmezse boğazda hamur kıvamında bir topak oluşturabilir¹¹. Riski azaltan hazırlıktır: bazlamayı yatay ayırıp inceltin, hafifçe kızartın ve dar şeritler hâlinde kesin¹¹. Büyüdükçe verdiğiniz lokmalar 1,3 cm'yi geçmesin¹⁰. Üzerine susam, çörek otu ya da bütün tahıl taneleri serpilmiş bazlamayı küçük çocuklara vermeyin¹³.

Bebeğiniz yerken mama sandalyesinde dik otursun; emeklerken ya da yürürken yemesin¹³. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹⁷. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹⁷. Küçük kesilmiş olsa bile çocuk ağzına bir anda fazla yiyecek doldurabilir; lokmaları tabağa azar azar koyun¹⁷.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen normal bir reflekstir ve sesli olur⁹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanında kalın¹⁸.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudakları ya da cildi morarabilir^9,10. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁹. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Bazlama buğday unundan yapılır ve glüten içerir^3,8. Buğday, çocuklarda en sık görülen besin alerjilerinden biridir¹⁹ ve bebeklerde alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayılır^5,6. İlk denemeyi gündüz yapın, o gün başka yeni besin vermeyin; bir sonraki yeni besine geçmeden önce 3–5 gün bekleyin¹. Küçük bir parçayla başlayın, sorun çıkmazsa miktarı yavaş yavaş artırın⁶.

Hazır aldığınız bazlamanın içerik listesine bakın. İnek sütü, yumurta, susam ve kuruyemiş ayrı alerjenlerdir⁵; bebeğinizin henüz denemediği bir alerjeni bazlamayla birlikte vermeyin.

Bazlamayı sorunsuz yedikten sonra sofrada ona düzenli yer verin; tolere edilen alerjenin olağan beslenmede kalması alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir^5,6. Şiddetli egzaması ya da bilinen bir besin alerjisi olan bebekte başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁶.

Ciltte kızarıklık ya da kaşıntılı döküntü, ishal veya tek seferlik kusma görürseniz bazlamaya ara verip doktorunuza danışın^5,6. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlarsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma ya da yaygın kurdeşen acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın²⁰.

Buğday alerjisi ile çölyak hastalığı farklıdır. Çölyakta bağışıklık sistemi glütene karşı tepki verir, ince bağırsak zarar görür ve besinler iyi emilemez⁸. Buğday alerjisi çoğu çocukta zamanla geçer; bir çalışmada çocukların yarısından fazlasında 8 yaşına kadar geçti¹⁹. Çölyağın ise tedavisi yoktur, glütensiz beslenmeyle kontrol altında tutulur⁸.

Sık sorulanlar

Bazlamayla ilgili soruların çoğu iki konuda toplanır: glüten ve tuz. Bazlama buğdaydan yapıldığı için glüten içerir⁸. Glütene ilk yılın hangi ayında başlandığı, çocuklukta çölyak görülme oranını değiştirmiyor; yine de ilk haftalarda büyük miktarlardan kaçınmanız öneriliyor⁷.

Tuz sorusu da sık gelir. Bebeklerin böbrekleri fazla tuzu işleyemez ve ekmek, sofradaki tuzun başlıca kaynaklarından biridir¹². Evde yaptığınız bazlamada tuzu siz belirlersiniz.

Ebeveynler bazlamanın taze mi kızartılmış mı verileceğini ve üzerine ne sürüleceğini de merak eder. Yumuşak ekmek iyi çiğnenmezse topaklanabilir¹¹; sürdüğünüz her yeni besin de ayrı bir deneme sayılır⁵.

İpuçları

Bazlamanın kolaylığı, evde tuzsuz yapılabilmesidir; ilk yılda bebeğin yemeğine tuz eklenmez¹. Aynı bazlamadan bebeğinize önce kızartılmış ince şeritler, sonra küçük lokmalar ayırabilirsiniz¹¹. Büyüdükçe değişen şey kesim ve lokma büyüklüğüdür¹⁰.

Bebeğinizin şeridi kendi eliyle tutmasına izin verin². Bir kez geri çevirdiği bazlamayı sonraki günlerde yeniden sunun². Hazır bazlama alırken içerik listesine ve tuz bilgisine bakın¹². Bebeğin yemeğine tuz ya da şeker eklemeyin¹.