Feijoa

Genel bakış

Feijoa, guavayla aynı aileden, yumurta ya da hafif armut biçiminde, 4–6 cm boyunda yeşil bir meyve. İnce kabuğunun altında beyaz, taneli ve sulu bir et, ortada da çok küçük tohumları saran yarı saydam, jöle gibi bir iç kısım vardır. Tadı ananası ve guavayı andırır, kokusu güçlüdür³. Genellikle ikiye kesilip içi kaşıkla alınarak yenir⁴.

Feijoa C vitamini açısından iyi bir kaynak sayılıyor⁵. C vitamini vücudun besinlerdeki demiri emmesine yardım eder ve en iyi kaynağı pişmemiş meyvedir⁶; olgun feijoa da çiğ yenen bir meyve.

Feijoaya 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu meyve püresine bu aydan itibaren yer veriyor¹.

Nasıl sunulur

Olgun feijoa seçin. Olgunlaşan meyve hafifçe yumuşar ve rengi biraz açılır⁴; sert meyveyi birkaç gün bekletip hafifçe yumuşamasını bekleyin³. İçi kahverengileşmiş meyveyi kullanmayın; sıcakta bekleyen feijoanın içi kararır ve kısa sürede bozulur³. Bütün meyveyi buzdolabında saklayabilirsiniz⁴.

Ellerinizi sabunla yıkayın, meyveyi kesmeden önce akan suyun altında ovarak yıkayın; böylece kabuktaki kir bıçakla meyvenin içine geçmez. Sabun ya da özel yıkama ürünü gerekmez⁷. Feijoayı ikiye kesin ve yumuşak içini bir çay kaşığıyla kabuktan ayırarak çıkarın⁴. Kabuk bebeğin payına girmez: meyve kabukları zor çiğnenir⁹, kabuğu ayırmak da yutmayı kolaylaştırır⁸. Ortadaki küçük tohumları ayıklamanız gerekmez; etle birlikte yenir³.

Kaşıkla aldığınız içi çatalla ezin. Şeker eklemeyin¹; feijoa suyu yerine meyvenin kendisini verin¹⁸. Kesilen feijoanın eti havayla temas edince kararır³, bu yüzden hazırladığınız payı hemen verin. Bebeğinizin yemeye başladığı kapta artanı saklamayın, atın¹⁹. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

Boğulma riski

Feijoanın boğulma riskini orta düzeyde sayıyoruz. Olgun meyvenin içi yumuşaktır, ama kabuğa yakın et daha sıkı ve tanelidir⁵. İnce kabuk ise zor çiğnenir; meyve kabukları küçük bir çocuğun soluk yolunu tamamen kapatabilir⁹. Ham meyve serttir ve çiğ meyve parçaları küçük çocuklar için boğulma riski taşır¹¹. Riski azaltan şey olgunluk, kabuğun tamamen ayrılması ve kesimdir. Yuvarlak dilimler kesmeyin¹⁰. Küçük lokmalara geçtiğinizde parçaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin¹¹.

Bebeğiniz yerken dik otursun². Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹². Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın¹¹; araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹².

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, öğürüp biraz kusabilir¹³. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁴.

Boğulma ise sessizdir. Bebek düzgün nefes alamaz; dudaklarının içi, diş etleri ya da tırnakları morarabilir¹³. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁴. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Feijoa yaygın alerjenlerden değil ve İlk Lokma'da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde de yer almıyor¹⁵. Yine de her yeni besinde olduğu gibi ilk denemeyi sade tutun: feijoa o gün tek yeni besin olsun, denemeyi gündüz yapın ve bir sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹.

Ağız çevresinde kızarıklık görürseniz telaşlanmayın. Domates, çilek ve turunçgiller gibi pek çok besin bebeklerde dokunduğu yerde kızarıklık yapabilir; yalnızca ağız çevresinde kalıyorsa besini bırakmanız gerekmez. Besinin ağza gitmesine yardım etmek ve yemekten sonra ağız çevresini ıslak bir bezle silmek işe yarayabilir¹⁷.

Kaşıntılı kızarık döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz feijoaya ara verip doktorunuza danışın¹⁵. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlarsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da yüzde şişme, nefes almakta zorlanma, kabarık ve kaşıntılı döküntü ya da ciltte, dudaklarda solukluk ve morarma acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın¹⁶. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun¹⁵.

Sık sorulanlar

Feijoayı hazırlarken asıl iş kabukta. Meyveyi ikiye kesip yumuşak içini kaşıkla almak hem yaygın yeme biçimi⁴ hem de bebeğin payını kabuktan ayırmanın en kolay yolu. Meyve kabukları zor çiğnendiği için kabuk bebeğin payına girmez⁹. Ortadaki çok küçük tohumlar etle birlikte yenir³.

Olgunluğu anlamak da kolay: olgun feijoa hafifçe yumuşar ve rengi biraz açılır⁴. İçi kararmış meyveyi kullanmayın³. İlk yılda feijoa suyu yerine meyvenin kendisini verin¹⁸. Ağız çevresinde kalan kızarıklık çoğu zaman alerji değildir¹⁷; kızarıklık ağız çevresinin dışına taşarsa feijoaya ara verip doktorunuza danışın¹⁵; dudak ya da dil şişerse 112'yi arayın¹⁶, kızarıklığa başka bir belirti eşlik ederse de İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir.

İpuçları

Feijoayı sevdirmenin yolu sabırdır. Güçlü kokusu ve ananası andıran tadı³ ilk denemede yadırganabilir; yeni bir tada alışmak 10 denemeyi ya da daha fazlasını bulabilir². Aynı meyveden ilk aylarda ezme, sonraki aylarda küçük, yassı lokmalar çıkar.

Hazırlarken kurallar değişmez. Meyve kesilmeden önce yıkanır⁷, içi kaşıkla kabuktan ayrılır ve kabuk tabağa girmez⁹, yuvarlak dilim yerine yassı parça kesilir¹⁰, bebeğin payına şeker girmez¹. Kesilen eti çabuk kararır³; payı verirken hazırlayın.