Hurma

Genel bakış

Hurma, hurma ağacının koyu kahverengi, tatlı meyvesi; ortasında uzun, sert bir çekirdek taşır. Bizde çoğunlukla kurutulmuş olarak satılır ve özellikle Ramazan sofralarının vazgeçilmezidir. Bazı çeşitleri yumuşak ve nemli, bazıları kuru ve serttir; ikisi de yapışkandır.

Hurmaya 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu meyve püresine bu aydan itibaren yer veriyor¹. Yalnız hurma bir kuru meyve: bebek tabağına ancak çekirdeği çıkarılıp yumuşatıldıktan ve ezildikten sonra girer. Bir yaşından önce kuru meyve hiçbir zaman bütün verilmez²; pişirilmemiş kuru meyve küçük çocuklarda boğulma riski taşır³.

Hurma lifli bir meyve. Amerikan Pediatri Akademisi, bir yaşını geçmiş ve kabızlık yaşayan çocukların menüsüne eklenebilecek lifli besinler arasında hurmayı da sayıyor⁴. Kuru meyvelerin şekeri ise dişlere zarar verebilir⁵.

Nasıl sunulur

Hurmayı uzunlamasına ikiye yarın ve sert çekirdeği her seferinde çıkarın². Çekirdeğin oturduğu yerde kalan ince zarı ve sapın bağlandığı sert ucu da ayıklayın; sert lifler ayıklanmalı⁶.

Sonra hurmayı yumuşatın. Çekirdeği çıkarılmış hurmaları az suda, parmaklarınızın arasında kolayca ezilene kadar birkaç dakika kaynatın; sert meyveleri haşlayarak yumuşatmak küçük çocuklar için önerilen bir yol². Pişirilmemiş kuru meyve küçük çocuklarda boğulma riski taşır³. Yumuşayan hurmayı kabuğuyla birlikte çatalla iyice ezin ya da biraz suyuyla pürüzsüz püre yapın. Kabuk sert kalıyorsa soyun; kabuğu soymak yutmayı kolaylaştırır².

Hurma püresini tek başına verebileceğiniz gibi yoğurda ya da lapaya karıştırabilirsiniz; doğal tatlılığı şeker eklemeye gerek bırakmaz. İlk yılda şeker ve şeker eklenmiş besinler önerilmiyor¹. Hurma şurubunu (hurma pekmezi adıyla da satılır) ilk yılda kullanmayın. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu yalnızca pekmezi az miktarda tatlandırıcı olarak sayıyor¹; İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de küçük çocuklara şurup gibi tatlandırıcıları önermiyor⁷. Tatlandırmak gerekirse biraz hurma püresi yeter. Püreyi bir iki saat içinde soğutup buzdolabına koyun ve iki gün içinde kullanın⁸. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

hurma püresi

Hurma bebeğinizin ağzına bütün sığacak boyda ve yapışkan bir meyve; bu yüzden ilk aylarda onu yalnızca püre ya da ezme olarak verin¹. Çekirdeğini çıkarın, hurmayı az suda kaynatarak yumuşatın ve biraz suyuyla pürüzsüz ezin². Topak kalmasın; püre kaşıktan kolayca akacak kıvamda olsun. Küçük bir miktarla başlayın, tek başına ya da yoğurda, lapaya karıştırarak verin. Elle tutulan küçük parçalara 9. ayda geçebilirsiniz.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski yüksek. Kuru hurma yapışkan ve sıkıdır, kolay çiğnenmez; pişirilmemiş kuru meyve, küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasında sayılıyor³. Uzun, sert çekirdek de ayrı bir tehlike: meyvedeki sert çekirdekler her seferinde çıkarılmalı².

Riski azaltan yol, çekirdeği çıkarmak, hurmayı yumuşatmak ve ilk aylarda ezmek. Bir yaşından önce kuru meyveyi hiçbir zaman bütün vermeyin, her zaman küçük parçalara bölün². Küçük lokmalara geçtiğinizde parçaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin⁹. Yapışkan parça damağa yapışabilir; ince ve yassı kesin, tabağa az koyun.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁹. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁶. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin⁶.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, hatta biraz kusabilir. Yemeyi öğrenirken görülen doğal bir reflekstir¹⁰. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın: göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹¹.

Boğulma ise sessizdir: bebek nefes alamaz, ağlayamaz; dudakları, diş etleri ya da tırnakları morarabilir. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁰. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Hurma yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yer almıyor¹². Yine de her yeni besin gibi ilk denemede bebeğinizi gözleyin.

Kuru meyveler, sülfit adı verilen koruyucuların yaygın kaynakları arasında. Sülfit hassasiyeti çoğu zaman gerçek bir alerji değildir, ama özellikle astımı olanlarda hırıltı, göğüste sıkışma ve öksürük yapabilir. Etiketteki E220–E228 arası kodlar ya da sülfit ibaresi buna işaret eder¹³.

Hurmayı o gün tek yeni besin olarak verin; bir sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Kaşıntılı kızarıklık, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz hurmaya ara verip doktorunuza danışın. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda şişme ya da nefes almakta zorlanma görürseniz beklemeyin, 112'yi arayın¹⁶. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa, ailede alerji öyküsü bulunuyorsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun¹².

Sık sorulanlar

Hurmayla ilgili soruların çoğu hazırlık ve tatlılık çevresinde: kuru hurma nasıl yumuşatılır, ne zaman bütün verilir, şekeri dişlere zarar verir mi, hurma şurubu tatlandırıcı olarak kullanılabilir mi. Hurmayı çekirdeğini çıkarıp yumuşatın, bir yaşından önce hiçbir zaman bütün vermeyin²; kuru meyveyi ara öğün yerine yemekle birlikte verin⁵.

Kabızlık da sık sorulanlar arasında; hurma, bir yaşını geçmiş çocuklarda kabızlıkta önerilen lifli besinlerden⁴.

İpuçları

Hurma, bebek mutfağının doğal tatlandırıcısı gibi çalışır: bir çay kaşığı hurma püresi, sade yoğurdu ya da lapayı şeker eklemeden tatlandırır. İlk yılda şeker ve şeker eklenmiş besinler önerilmiyor¹; az bir hurma püresi bu boşluğu doldurur. Hazırlığın sırrı çekirdeği her seferinde çıkarmak ve hurmayı kaynatarak iyice yumuşatmak².

Çocuğunuz büyüdükçe de birkaç kural değişmez: kuru hurmayı bütün vermeyin², ara öğün yerine yemekle birlikte verin⁵ ve bebeğiniz yerken yanından ayrılmayın¹⁴.