Krem peynir

Genel bakış

Krem peynir, kahvaltıda ekmeğe sürülen, beyaz, yumuşak ve kremamsı bir peynirdir. Süt ve kremayla yapılır, olgunlaştırılmadan taze satılır; yağ oranı yüksektir. ABD gıda mevzuatı onu, pastörize süt ürünlerinden yapılan ve ağırlığının en az üçte biri süt yağı olan yumuşak, olgunlaştırılmamış bir peynir olarak tanımlıyor¹⁷.

Krem peynir, beslenme açısından beyaz peynirin ya da yoğurdun yerini tutmaz. Türkiye Beslenme Rehberi, kalsiyumu düşük olduğu için krem peyniri süt ve süt ürünleri grubunda saymıyor; bu grup zaten demir kaynağı da değildir². Krema ve peynir ayrıca doymuş yağı yüksek besinler arasında¹⁸. Bu yüzden krem peynir bebeğinizin tabağında bir tat ve kıvam yardımcısı olsun, öğünün kendisi değil.

Krem peynire 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu 6. ayda pastörize sütten yapılmış ve tuzsuz peynire yer veriyor¹. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de pastörize, tam yağlı peynirler arasında krem peyniri adıyla anıyor ve 6. aydan itibaren uygun buluyor⁴. Krem peynir sütten yapılır ve süt alerjeni içerir⁶.

Nasıl sunulur

Krem peynir alırken etikete bakın. Pastörize sütten yapılmış olsun; Sağlık Bakanlığı bebek için pastörize ve tuzsuz peynir öneriyor¹. Krem peynire üretimde tuz eklenebilir¹⁷; etiketinde tuzsuz yazan sade krem peyniri seçin ve otlu, sarımsaklı, biberli, zeytinli ya da meyveli çeşitleri almayın. İlk yılda tuzsuzunu bulamazsanız krem peynir için 12. aya kadar bekleyin; bu arada pastörize, tuzsuz lor ya da tuzsuz beyaz peynir verebilirsiniz. Ballı ya da şekerle tatlandırılmış krem peynir de bebeğe uygun değil: bal bir yaşından önce verilmez, eklenmiş şeker ise 24. aydan önce önerilmez¹³.

Açık ya da kaynağı belli olmayan, ev usulü yapılmış yumuşak peyniri almayın. Çiğ sütten yapılmış yumuşak peynir küçük çocuklar için riskli bir seçimdir; etiketinde pastörize sütten yapıldığı açıkça yazanı tercih edin⁵. Türkiye Beslenme Rehberi yumuşak peynirleri ve soğukta uzun süre bekletilen hazır besinleri listeria adlı bakteriyi taşıyabilen besinler arasında sayıyor². Paketi açınca kapağını kapatıp buzdolabında saklayın ve etikette yazan süre içinde bitirin.

Krem peyniri doğrudan kutudan kaşıklayıp vermeyin; az miktarını bir püreye karıştırın ya da ekmeğe ince bir kat sürün. Ayrıca tuz ya da şeker eklemeyin; bebeğin yemeğine tuz girmez¹. Başlamadan önce ellerinizi yıkayın, tezgâhı temiz tutun³. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

Boğulma riski

Krem peynirin boğulma riski düşüktür. Yumuşaktır, dil ile damak arasında kolayca ezilir. Dikkat edilecek şey kıvamı: krem peynir yoğun ve yapışkandır. Kalın sürülen koyu ezmeler boğaza ve soluk yoluna yapışabilir; bu yüzden ekmeğe ince ve düzgün bir kat sürün¹¹. Kaşık dolusu ya da topak hâlinde krem peynir vermeyin; ağızda yapışkan bir kütle oluşturup yutmayı zorlaştırabilir. Ekmek de damağa yapışabilir, ekmeği yumuşak tutun¹⁰. Küçük lokmaya geçtiğinizde parçalar 1,3 cm'yi geçmesin⁹.

Bebeğiniz yerken dik otursun³. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹¹. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁹. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹¹.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir. Bebeğin ne kadar çiğneyip yutacağını öğrenirken gösterdiği doğal bir reflekstir⁸. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹². Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudaklarının içi ya da tırnakları morarabilir^8,9. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹². Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Krem peynir sütten yapılır; İlk Lokma'da da süt alerjeni olarak işaretli.

Krem peyniri ilk kez bebeğiniz açken ve gündüz verin; önceki yeni besinden 3–5 gün geçmiş olsun¹. Aynı gün başka yeni alerjen başlatmayın; böylece bir tepki olursa nedenini görebilirsiniz⁶. Az bir miktarla başlayın; bebeklikteki besin alerjilerinin önemli bir kısmı süt proteininden kaynaklanır². Sorunsuz giden alerjenler sonra olağan beslenmenin parçası olmalı⁶.

Tepki çoğunlukla birkaç dakika içinde, en geç 2 saatte çıkar; inek sütünde ise 3 güne kadar gecikebilir⁶. Kaşıntılı kızarıklık, mide sorunları ya da egzamanın kötüleşmesi görürseniz krem peynire ara verip doktorunuza danışın⁶. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, yüzde, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, morarma ya da solukluk acil durumdur; bebeğiniz gevşer, her zamanki gibi tepki vermezse de beklemeyin, hemen 112'yi arayın⁷.

Besin proteinine bağlı enterokolit sendromu (kısaca FPIES, bağırsakları etkileyen gecikmeli bir besin tepkisi) yemekten 1–4 saat sonra tekrarlayan kusma, solukluk ve halsizlikle görülür; bebeklikte en sık nedeni inek sütüdür. Süt ürünü her gün alınıyorsa tablo sinsi olabilir: kilo alamama, kansızlık. Bebeğiniz halsiz ve solgunsa beklemeyin, 112'yi arayın; daha hafif bir durumda doktorunuza danışın¹⁵.

Keçi ya da koyun sütünden yapılan krem peynir inek sütü alerjisinde bir çözüm değildir: keçi sütü, inek sütü alerjisi olan çocukların onda dokuzundan fazlasında tepkiye yol açar¹⁴. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir alerji varsa, ya da ailede alerji öyküsü bulunuyorsa krem peynire başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁶.

Sık sorulanlar

Krem peynirde ebeveynlerin ilk sorusu hangi ürünü alacakları. Pastörize sütten yapılmış, sade ve tuzsuz olanı seçin^1,17; ballı ve şekerli çeşitleri ilk yıllarda rafta bırakın¹³.

Krem peynir, kalsiyumu düşük olduğu için beyaz peynirin ya da yoğurdun yerini tutmuyor; açılmış kutuyu da kısa sürede bitirin, çünkü yumuşak peynirler listeria taşıyabilen besinler arasında sayılıyor². Keçi sütünden yapılmış krem peynir inek sütü alerjisinde bir çözüm değildir¹⁴. Laktoz intoleransı ise bebeklerde sık görülmez¹⁶. Süt alerjisinden şüpheleniyorsanız ya da bebeğinizde egzama varsa önce doktorunuza danışın⁶.

İpuçları

Krem peynirin en kolay yolu bir püreyle buluşması. İngiliz bir hastanenin ek gıda rehberi, yarım ile bir çay kaşığı krem peyniri iki yemek kaşığı patates ya da sebze püresine karıştırmayı öneriyor¹⁰; tabak hem kremamsı olur hem tanıdık bir tat taşır.

Bir bebeğin yeni bir tada ya da kıvama alışması on ya da daha fazla deneme sürebilir³. Krem peynirin hafif ekşimsi tadını ilk seferde sevmezse zorlamayın; başka bir gün, başka bir püreyle yeniden deneyin.