Burrata

Genel bakış

Burrata, dışı mozzarella gibi çekilmiş peynir hamurundan bir kese, içi krema ile ince peynir liflerinin karışımı olan taze bir İtalyan peyniridir. Mozzarella yapımından artan çekilmiş hamurun kremayla buluşturulup yine aynı hamurdan bir kılıfa kapatılmasıyla ortaya çıkmış; inek sütünden yapılır; üreticiye göre pastörize ya da çiğ süt kullanılabilir¹³. Bıçakla açtığınızda dış kabuk esnek bir zar gibi ayrılır, içinden yumuşak ve akışkan bir dolgu dökülür.

Süt ürünleri kaliteli protein, kalsiyum, fosfor ve çinko verir; inek sütünün demir içeriği ise düşüktür². Burratanın içi krema ağırlıklıdır; bu yüzden onu demirli besinlerin yerine değil yanına koyun.

Burrataya 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz, ama ilk yılda yalnızca etiketinde hem pastörize hem tuzsuz yazanıyla. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu 6. ayda pastörize sütten yapılmış ve tuzsuz peynire yer veriyor¹; İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de pastörize, tam yağlı peyniri 6. aydan itibaren uygun buluyor⁴. Tuzsuz burrata bulamazsanız ona 12. aya kadar bekleyin; o zamana kadar pastörize sütten yapılmış tuzsuz lor ya da tuzsuz beyaz peynir seçebilirsiniz¹. Burrata sütten yapılır ve süt alerjeni içerir⁶.

Nasıl sunulur

Burrata alırken etikette iki şeyi arayın: pastörize ve tuzsuz. İtalya'da burrata üreticilerini inceleyen bir çalışmada yedi mandıranın üçü çiğ süt kullanıyordu; aynı çalışmada peynirlerin tuz oranı ortalama yüzde 0,4 civarındaydı¹³. Pastörize sütten yapıldığı açıkça yazan yumuşak peynirler küçük çocuklar için daha güvenli seçimdir⁵. Pastörize ibaresi yoksa vermeyin. İlk yılda tuzsuz yazmıyorsa 12. aya kadar bekleyin; bebeğin yemeğine tuz eklenmez¹.

Burrata çabuk bozulan bir peynirdir. El yapımı burratanın raf ömrü 3–5 gündür ve 4 °C'de saklanması gerekir¹³. Türkiye Beslenme Rehberi yumuşak peynirleri listeria adlı bakteriyi taşıyabilen besinler arasında sayıyor; süt gibi çabuk bozulan besinlerin hazırlık sırasında buzdolabı dışında en çok 2 saat kalmasını öneriyor². Burratayı sofrada ılınsın diye bekletmeyin; bebeğinizin payını dolaptan çıkarır çıkarmaz ayırın, kalanı kapalı kapta dolaba geri koyun ve etikette yazan süre içinde bitirin.

Başlamadan önce ellerinizi yıkayın, tezgâhı temiz tutun³. Burratayı açınca dış kabuğu ve içindeki kremalı kısmı ayrı ayrı hazırlarsınız. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

püreye karışık krema

Bu dönemde burratanın yalnızca kremalı iç kısmını kullanın; etiketinde pastörize ve tuzsuz yazmalı¹. Burratayı açın, içindeki peynir liflerini bıçakla çok ince kıyın ve bir çay kaşığı kadarını bebeğinizin daha önce denediği ılık bir sebze püresine iyice karıştırın. Püre tek renk olsun, içinde lif ya da topak kalmasın; yapışkan besinler kolay yutulur ama zor çiğnenir¹⁰. Dış kabuğu bu dönemde dilim, küp ya da şerit olarak eline vermeyin¹⁰.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Burratanın boğulma riski orta düzeyde, çünkü tek bir peynirde iki farklı doku var. Dış kabuk mozzarella gibi esnek ve lastiğimsidir; ağızda kolay dağılmaz, kalın bir parça bütün kalabilir. Peynir parçaları küçük çocuklarda boğulma tehlikesi listelerinde yer alıyor⁹. Kabuğu küp ya da kalın parça olarak vermeyin; ince dilimleyin¹⁰. Küçük lokmaya geçtiğinizde parçalar 1,3 cm'yi geçmesin⁹.

İç kısım yumuşaktır ama kaygan ve yapışkandır; içindeki uzun peynir lifleri ağızda topak oluşturabilir. Yapışkan besinler çiğnemesi zor, bütün yutulması kolay besinler arasında sayılıyor¹⁰. Lifleri bıçakla ince kıyın, kremalı kısmı püreye ya da yemeğe karıştırın; kaşık dolusu ya da topak hâlinde iç dolgu vermeyin.

Bebeğiniz yerken dik otursun¹⁰. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹¹. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁹. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹¹.

Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir. Bebeğin çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken gösterdiği doğal bir reflekstir⁸. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin¹². Boğulma ise sessizdir: bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudakları morarabilir^8,9. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹². Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Burrata sütten yapılır; İlk Lokma'da da süt alerjeni olarak işaretli. İnek sütü, bebeklerde alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasındadır⁶.

Süt ürününü ilk kez veriyorsanız bebeğiniz açken ve gündüz deneyin; önceki yeni besinden 3–5 gün geçmiş olsun¹. Aynı gün başka yeni besin başlatmayın, az bir miktarla başlayın. Sorunsuz giden süt ürünleri sonra bebeğinizin olağan beslenmesinde kalsın⁶.

Tepki çoğunlukla birkaç dakika içinde başlar, ama inek sütünde belirtiler 3 güne kadar gecikebilir⁶. Kaşıntılı kızarıklık, tek seferlik kusma, ishal ya da egzamanın kötüleşmesi görürseniz burrataya ara verip doktorunuza danışın⁶. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda ani şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, morarma ya da solukluk acil durumdur; bebeğiniz gevşer, her zamanki gibi tepki vermezse de beklemeyin, hemen 112'yi arayın⁷.

Süt döküntü yapmadan da tepki verebilir. Besin proteinine bağlı enterokolit sendromu (kısaca FPIES, bağırsakları etkileyen gecikmeli bir besin tepkisi) yemekten 1–4 saat sonra tekrarlayan kusma, solukluk ve halsizlikle görülür; bebeklikte en sık tetikleyicisi inek sütüdür. Bebeğiniz halsiz ve solgunsa beklemeyin, 112'yi arayın; daha hafif bir durumda doktorunuza danışın¹⁶.

Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir alerji varsa, ya da ailede alerji öyküsü bulunuyorsa burrataya başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁶.

Sık sorulanlar

Burratada ebeveynlerin ilk sorusu tuz. Burrata genellikle tuz içerir¹³; Sağlık Bakanlığı bebek için tuzsuz peynir önerdiği için ilk yılda yalnızca etiketinde tuzsuz yazanı seçin, bulamazsanız 12. aya kadar bekleyin¹.

Bazı burratalar çiğ sütten yapılıyor¹³; pastörize ibaresi olmayanı bebeğinize vermeyin⁵. Açtığınız burratayı kapalı kapta buzdolabına kaldırın ve etikette yazan süreyi geçirmeyin^2,13. Kremalı iç kısım kaygan ve yapışkandır; onu kaşıkla tek başına değil, yemeğe karıştırarak verin¹⁰. Manda ya da keçi sütünden yapılmış peynir de inek sütü alerjisinde bir çözüm değildir¹⁵. Süt alerjisinden şüpheleniyorsanız ya da bebeğinizde egzama varsa önce doktorunuza danışın⁶.

İpuçları

Burratanın kremalı içi püreleri yumuşatmanın kolay bir yolu: bir çay kaşığı iç dolguyu, lifleri ince kıyılmış olarak ılık bir sebze püresine karıştırın. İlk yılda etiketinde pastörize ve tuzsuz yazanı seçin ve miktarı küçük tutun¹.

Bir bebeğin yeni bir tada ya da kıvama alışması on ya da daha fazla deneme sürebilir³. Burratanın yağlı, sütlü tadını ilk seferde sevmezse zorlamayın; başka bir gün, başka bir püreyle yeniden deneyin.