Beyaz biber

Genel bakış

Beyaz biber, karabiberle aynı bitkiden gelir. Karabiber olgunlaşmamış meyvenin kurutulmasıyla elde edilir; beyaz biber için ise olgun meyvenin dış kabuğu soyulur ve içteki tane kurutulur¹¹. Rengi açık krem ile gri arasındadır. Mutfağa çoğunlukla ince öğütülmüş toz, bazen de bütün tane olarak girer. Kokusu karabiberden daha yumuşaktır, ama yakıcılığı daha güçlü olabilir¹¹. Bebeğinizin tabağında beyaz biber bir yemek değil, yemeğe karışmış çok küçük bir tutamdır.

Beyaz bibere 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu 6. aydaki ilk çorbaların tuzsuz ve baharatsız hazırlanmasını öneriyor¹; biz de baharatları bu ilk aydan sonraya bırakıyoruz.

Beyaz biber tabağa besin değerinden çok tat katar. Bebeğin farklı tatlarla tanışması, ileride seçici yemeyi önlemeye yardımcı olabilir². Yakıcı tadı yüzünden azı yeter: karabiberde koyduğunuz tutamdan da küçük bir miktarla başlayın.

Nasıl sunulur

Bebeğiniz için tek içerikli, ince öğütülmüş beyaz biber seçin; etikette yalnızca beyaz biber yazsın. Hazır baharat karışımlarının içeriği etikette her zaman açık yazılmayabilir; baharat alerjisi üzerine yazan uzmanlar da karışım yerine tek içerikli, kaynağı belli baharatı öneriyor¹⁰. Tuz katılmış çeşnileri de almayın; tuzu fark etmenin yolu etiketi okumaktır⁹.

Çok küçük bir tutamı bebeğinizin daha önce denediği bir sebze püresine, patates ezmesine ya da tuzsuz çorbaya katın ve iyice karıştırın; tabakta kuru toz kalmasın. Beyaz biber açık renkli pürede kolay görünmez, bu yüzden miktarı gözle değil tutamla ölçün. Tencereye bütün tane beyaz biber attıysanız kaç tane attığınızı sayın ve yemeği ezmeden önce hepsini çıkarın. Değirmenden iri çekilmiş taneyi bebeğin payında kullanmayın.

Bebeğinizin yemeğine tuz eklemeyin; ilk yılda bebeğin besinlerine tuz girmez¹. Bulyon tableti de tuz taşır, bebeğin yemeğine ya da pişirme suyuna girmez². Beyaz biberli bir aile yemeği pişiriyorsanız bebeğinizin payını tuz eklemeden önce ayırın. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

Boğulma riski

İnce öğütülüp yemeğe iyice karıştırılmış beyaz biberin boğulma riskini düşük sayıyoruz. Toz, püreye ya da çorbaya karışınca yemeğin bir parçası olur ve tek başına bir lokma oluşturmaz. Bütün ve iri kırılmış taneler ise küçük ve serttir; bebeğin payına girmesin. Kuru beyaz biberi kaşıkla ya da tutam tutam tek başına bebeğinizin ağzına koymayın. Baharat tozu solunarak da tepkiye yol açabilir¹⁰; kuru biberin soluk yollarına kaçması küçük bir çocukta ölümle sonuçlanmış bir olgu olarak bildirilmiş¹⁴.

Bebeğiniz yerken mama sandalyesinde dik otursun; dik oturmak düzgün yutmasına yardım eder². Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın³. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette yiyecek vermeyin³. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁴.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; yüzü kızarabilir, gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir⁵. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın⁶.

Boğulma ise sessizdir. Bebek düzgün nefes alamaz; dudakları, diş etleri ya da tırnakları morarabilir⁵. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁶. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Beyaz biber yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde hardal ve kereviz var, biber yok⁷. Yine de baharat alerjisi seyrek de olsa görülüyor ve biber, çocuklarda tepki bildirilen baharatlar arasında¹⁰.

Pelin ya da huş poleni alerjisi olanlarda baharatlara karşı çapraz tepki daha sık görülüyor¹⁰. Bu polen alerjisiyle birlikte kereviz ve baharat alerjisi olan hastalarla yapılan bir çalışmada kanda biber proteinlerine karşı alerji antikorları bulunmuş¹². Beyaz biber tozuyla işyerinde karşılaşan bir yetişkinde de burun ve göz belirtileriyle giden bir biber alerjisi bildirilmiş¹³. Bebeğinizde polen alerjisi, egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa önce doktorunuzla konuşun⁷.

Her tepki alerji değildir. Baharatlardaki bazı maddeler ağızda ve deride alerji olmadan da tahriş yapabilir ve alerjiye benzer bir görüntü verebilir¹⁰. Yemekten sonra ağız çevresini ılık suyla silin.

Beyaz biberi ilk kez gündüz, bebeğiniz açken ve o gün tek yeni besin olarak verin; sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Kaşıntılı kırmızı bir döküntü, kızaran ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz beyaz bibere ara verip doktorunuza danışın⁷. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları ya da dili aniden şişerse, nefes almakta zorlanırsa, hırıltılı solursa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın⁸.

Sık sorulanlar

Beyaz biberle ilgili soruların çoğu karabiberle farkı, ne zaman başlanacağı ve bütün tanenin ne yapılacağı üzerine. Beyaz biber karabiberle aynı bitkiden gelir, yalnızca olgun meyvenin kabuğu soyulmuştur¹¹. 7. aydan itibaren, ince öğütülmüş ve yemeğe karıştırılmış çok küçük bir tutamla verin; yemeğe tuz eklemeyin¹.

Karabibere tepki vermiş bir bebeğe beyaz biber verilip verilmeyeceği de soruluyor. İki biberin en az bir alerji proteinini ortak taşıyabildiği için önce doktorunuza danışın¹³.

İpuçları

Beyaz biber bebeğinizin tabağına bir tat olarak girer. Bir tutam, alıştığı patates ezmesini ya da sebze çorbasını aile sofrasının tadına yaklaştırır; fazlası yemeğin kendi tadını bastırır. Yakıcılığı güçlü olabilir¹¹; yemeğe kattıktan sonra bir kaşık tadına kendiniz bakın.

Yeni bir tat ilk denemede geri çevrilebilir. Zorlamayın; birkaç gün sonra aynı yemeği yeniden sunun. Bebeğin yeni bir tada alışması on ya da daha fazla deneme sürebilir².