Defne yaprağı

Genel bakış

Defne yaprağı, Akdeniz'de yetişen defne ağacının oval, sivri uçlu, kalın ve sert yaprağıdır. Mutfağa çoğunlukla kurutulmuş olarak girer: kuru fasulyeye, mercimek çorbasına, etli yemeklere, pilava bir iki yaprak atılır, yemek pişerken kokusunu bırakır. Bebeğinizin tabağında defne bir yemek değil, bir kokudur. Bütün ya da kırık yaprak hiçbir yaşta yenmez; pişince tencereden çıkarılır.

Defneyle pişmiş yemeğe 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu 6. ayda başlanan ilk çorbaları tuzsuz ve baharatsız öneriyor¹; biz de ek gıdanın ilk ayını sade geçirip baharatlara 7. aydan itibaren geçmenizi öneriyoruz.

Mutfakta kullanılan defne zehirli bir bitki sayılmaz ve yemeklere tat vermek için yaygın olarak kullanılır³. Amerika Birleşik Devletleri'nin gıda otoritesi de defne yaprağını genel olarak güvenli kabul edilen baharatlar arasında sayıyor⁶. Defnenin sorunu kimyası değil, biçimidir: kuru yaprak pişse de sert kalır ve kenarları keskindir.

Nasıl sunulur

Defneyi yemeğe bütün yaprak olarak katın ve kaç yaprak attığınızı sayın. Bir tencere sebze çorbasına ya da kuru fasulyeye bir iki yaprak yeter. Yemek piştiğinde, bebeğinizin payını ayırmadan önce aynı sayıda yaprağı tencereden çıkarın. Yaprakları ezmeden ya da yemeği blenderdan geçirmeden önce çıkarmak şarttır: blender yaprağı parçalar, sert parçalar püreye karışır. Yapraklar çiğnemesi zor parçalardır ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir⁸.

Yaprakları kolay bulmak için tülbent kesesine koyabilir ya da çay süzgecine yerleştirip tencereye bırakabilirsiniz. Hazır öğütülmüş toz defne kullanacaksanız tek bileşenli olanı seçin ve küçük bir tutamla yetinin; karışım ürünlerin içeriği etikette her zaman açık yazılmayabilir². Kuru yaprağı elinizde ufalayıp yemeğe katmayın; sert, keskin parçalar kalır.

Bebeğinizin yemeğine tuz ve şeker eklemeyin¹. Aile yemeğine defne katıyorsanız bebeğinizin payını tuz eklemeden önce ayırın, ama defneyi önce çıkarın. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

defneli püre

Defneyi 7. aydan itibaren, bebeğinizin daha önce denediği bir sebze ya da mercimek çorbasının kokusu olarak kullanın; Sağlık Bakanlığı ilk çorbaları 6. ayda baharatsız öneriyor¹. Tencereye bir yaprak atın, yemek pişince yaprağı çıkarın ve ancak ondan sonra yemeği ezin ya da blenderdan geçirin. Püre pürüzsüz olsun, içinde yaprak parçası kalmasın; yapraklar çiğnemesi zor parçalardır⁸. Yemeği kaşıkla sunun.

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Defne yaprağı çıkarılmış, yumuşak kıvamlı bir yemeğin boğulma riskini düşük sayıyoruz. Riski yaratan yaprağın kendisidir. Kuru defne yaprağı pişince yumuşamaz; sert, kalın ve keskin kenarlıdır. Yapraklar çiğnemesi zor parçalardır ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir⁸. Yanlışlıkla yutulan defne yaprağının yemek borusuna takılıp tıkanmaya yol açtığı yetişkin hastalar da bildirilmiş⁴. Bu yüzden yaprağı servisten önce mutlaka çıkarın ve bebeğinizin tabağını bir kez daha gözden geçirin.

Bebeğiniz yerken otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın¹⁰. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette yiyecek vermeyin⁹. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁹.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, öğürüp biraz kusabilir¹¹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹².

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; teni morarabilir^10,11. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹². Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Defne yaprağı yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yer almıyor¹³. Ot ve baharat alerjileri seyrek sayılır, ama çocuklarda bu konudaki bilgi azdır ve bazı tepkiler gözden kaçabilir². Defne tozunu iş yerinde soluyan bir kişide kekik ve biberiyeyle birlikte defnenin de astım belirtilerine yol açtığı bildirilmiş⁵.

Defneli yemeği ilk kez gündüz verin; o gün başka yeni besin denemeyin, sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Defne içeren hazır baharat karışımlarında baharat gibi genel adlar bir alerjeni gizleyebilir; tek bileşenli ürün seçin².

Kaşıntılı kızarık döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma, karın ağrısı ya da ishal görürseniz defne yaprağına ara verip doktorunuza danışın¹³. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları, dili ya da boğazı şişerse, nefes almakta zorlanırsa, hırıltılı solursa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın¹⁴. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun¹³.

Sık sorulanlar

Defneyle ilgili soruların çoğu yaprağın kendisi üzerine: yanlışlıkla yutulursa ne olur, toz defne kullanılabilir mi, defne çayı verilir mi. Defneyi bebeğinize yalnızca yemeğin kokusu olarak verin, yaprağı her zaman çıkarın. Yaprak zehirli sayılmaz³, ama sert ve keskin olduğu için yemek borusuna takılabilir⁴. Bitki içecekleri de bebeklere önerilmiyor⁷.

Bahçedeki defneye benzeyen yapraklar ve 6. aydaki aile yemekleri de merak ediliyor.

İpuçları

Defnenin kokusu uzun pişen yemeklerde ortaya çıkar; bir iki yaprak bütün tencereye yeter. Defneyi tek başına denemeyin; bebeğinizin zaten sevdiği mercimek ya da sebze çorbasına katın. İlk kaşıkta yüzünü buruşturursa ısrar etmeyin, birkaç gün sonra yeniden deneyin; yeni bir tada alışmak on ya da daha fazla deneme sürebilir¹⁵.

Defneli yemeği ailece aynı sofrada yiyin; birlikte yemek iyi beslenme alışkanlıklarını destekler¹⁵. Tabağını doldurmadan önce yaprakları saydığınız gibi geri aldığınızdan emin olun.