Greyfurt

Genel bakış

Greyfurt, turunçgillerin en irilerinden biridir. Kalın kabuğunun altında ince zarlarla ayrılmış iri, sulu dilimler bulunur; içi çeşide göre açık sarı, pembe ya da kırmızıdır. Tadı hem ekşi hem hafifçe acıdır. Bebeğinizin payı, kabuğundan, zarından ve çekirdeklerinden ayrılmış sulu ettir.

Greyfurda 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu da meyve püresine bu aydan itibaren yer veriyor¹. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de portakal gibi turunçgilleri ek gıdanın ilk aylarında sunulabilecek meyveler arasında sayıyor².

Greyfurt, portakalla birlikte C vitamini en yüksek meyveler arasında anılır. C vitamini vücudun besinlerdeki demiri emmesine yardım eder; pişirmek ya da uzun süre bekletmek ise bu vitamini azaltabilir³.

Greyfurdun bir özelliği daha var: bazı ilaçlarla etkileşir. Bebeğiniz düzenli olarak ilaç kullanıyorsa greyfurda başlamadan önce doktorunuza ya da eczacınıza sorun⁴.

Nasıl sunulur

Greyfurdu kesmeden önce akan suyun altında hafifçe ovarak yıkayın; sabun ya da özel bir yıkama ürünü gerekmez. Böylece kabuktaki kir ve mikroplar bıçakla meyvenin etine geçmez⁵.

Kabuğu ve altındaki kalın beyaz katmanı bıçakla tamamen soyun. Sonra bıçağı her dilimin iki yanındaki zar boyunca gezdirip eti zarların arasından bütün bir dilim olarak çıkarın; elinizde yalnızca zar iskeleti kalır. Meyvelerin çekirdeklerini ve sert kabuklarını küçük çocuklara vermeden önce ayıklayın⁶; greyfurtta bu, çıkardığınız her dilime bakıp çekirdekleri tek tek almak demek⁷.

Greyfurt pişirilmez. Kaşıkla beslemek için ayıkladığınız eti çatalla ezin ve şeker eklemeyin; Sağlık Bakanlığı ilk yılda şekeri önermiyor¹, eklenmiş şekeri 24. aydan önce vermeyin. Ekşi ve acı tadını şekerle örtmek yerine ezmeyi biraz sade yoğurda karıştırabilirsiniz. Greyfurt suyunu biberonla ya da bardakla içecek olarak vermeyin; ilk 12 ayda meyve suyu önerilmiyor, meyvenin kendisini sunun⁸.

Bebeğinizin yemeye başladığı kapta artan greyfurdu saklamayın, atın⁹. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

greyfurt ezmesi

İlk aylarda greyfurdu ezme olarak verin; portakal ve mandalinada da aynı yolu izliyoruz. Zarından ayrılan greyfurt eti dağılır, elde tutulacak sağlam bir parça oluşturmaz; zarlı ya da kabuklu dilim ise bu dönem için uygun değil¹⁰. Kabuğu ve beyaz katmanı soyun, eti zarından ayırın, çekirdekleri çıkarın⁶ ve çatalla ezin¹. Ezmeyi kaşıkla verebilir ya da ekşi tadını yumuşatmak için biraz sade yoğurda karıştırabilirsiniz¹. Elle tutulan küçük, yumuşak lokmalara 9. ayda geçebilirsiniz.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. Greyfurdun eti yumuşaktır; riski artıranlar kabuk, dilimleri saran zar ve çekirdeklerdir. Meyve kabukları çiğnemesi zor bir dokudur ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tamamen kapatabilir¹⁰. Bebeğinize emmesi için kabuklu ya da zarlı dilim vermeyin; kabuğu, zarı ve çekirdekleri ayıklayıp yalnızca eti sunun. Dört yaşından küçük çocuklar boğulma açısından yüksek risk altındadır⁶. Küçük lokmalara geçtiğinizde parçaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin¹¹.

Bebeğiniz yerken dik otursun⁶. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹². Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹².

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür; sulu greyfurt ağızda bol su bıraktığı için ilk denemelerde öksürük ve öğürme daha sık olabilir. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne çıkabilir, bebek kusabilir¹³. Öğüren ya da öksüren bebeğinizin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁴.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz; yüzü, dudaklarının içi, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^13,11. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁴. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Greyfurt yaygın alerjenlerden değil ve İlk Lokma'da alerjen olarak işaretli değil; İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjiye sık yol açan besinler listesinde de turunçgiller yer almıyor¹⁵. İlk denemeyi yine sade tutun: greyfurt o gün tek yeni besin olsun; yeni besinleri gündüz saatlerinde ve 3–5 gün arayla başlayın¹.

Ağız çevresinde kızarıklık görürseniz telaşlanmayın. Turunçgiller, domates ve çilek gibi besinler bebeklerde dokundukları yerde kızarıklık yapabilir; bu durumda greyfurdu bırakmanız gerekmez¹⁶. Ek gıdaya geçince bazı bebeklerde bez pişiği de başlar; temiz ve kuru tutulduğu hâlde geçmeyen pişikte doktorunuza danışın¹⁷.

Greyfurt suyu bulaşmış cilt güneş görürse kızarıklık, su toplama ve sonradan koyu leke görülebilir; buna fitofotodermatit denir. Bulaşan yeri sabun ve suyla yıkayın¹⁸.

Turunçgil çekirdeklerinde, greyfurt çekirdeği dâhil, kaju ve antep fıstığındaki alerjenlere çok benzeyen bir protein tanımlanmış¹⁹. Çimen poleni alerjisi olanlarda portakal gibi meyveler ağızda kaşıntı yapabilir²⁰.

Kaşıntılı döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz greyfurda ara verip doktorunuza danışın. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da yüzde şişme, nefes almakta zorlanma ya da bebeğin gevşeyip her zamanki gibi tepki vermemesi acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın²¹. Bebeğinizde egzama, besin alerjisi ya da kaju veya antep fıstığı alerjisi varsa önce doktorunuzla konuşun^15,19.

Sık sorulanlar

Greyfurtla ilgili soruların başında ilaçlar geliyor. Greyfurt bazı ilaçlarda kana daha fazla ilaç geçmesine, birkaçında ise ilacın daha az etki etmesine yol açabilir. Bebeğiniz ilaç kullanıyorsa önce doktorunuza ya da eczacınıza sorun⁴.

Suyu ve zarı da sık sorulur. İlk yıl suyu değil meyvenin kendisini sunun⁸; bebeğe yalnızca kabuğundan, zarından ve çekirdeklerinden ayrılmış eti verin⁶. Alerji belirtisi görürseniz doktorunuza danışın¹⁵.

İpuçları

Greyfurt ilk aylarda ezme olarak tabağa girer; ardından zarsız küçük parçalara, bir yaştan sonra da aile sofrasındaki parçalara ve zarsız dilime geçersiniz. Ekşi ve acı tadı ilk denemelerde yüzünü buruşturtabilir. Yeni bir tada alışmak on denemeyi bulabilir; zorlamayın, birkaç gün sonra yeniden sunun²².

Hangi dönemde olursanız olun greyfurdu soymadan önce yıkayın⁵, kabuğu, zarı ve çekirdekleri ayıklayın⁶, şeker eklemeyin¹ ve bebeğiniz yerken yanından ayrılmayın¹².