Tahin

Genel bakış

Tahin, öğütülmüş susamdan yapılan koyu ve yağlı bir ezmedir; marketteki sade tahin tamamen öğütülmüş susam tanesinden oluşur⁹.

Bebeğinizin tabağına kalsiyum da getirir. Susam ve tahin, bitkisel kalsiyum kaynakları arasında sayılıyor¹¹. Az bir miktarı bile bir püreye karıştığında tabağa yeni bir tat katar.

Tahine 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi susam dâhil alerji yapabilen besinleri ek gıdaya geçilen 6. ay civarından itibaren, her seferinde bir tane olmak üzere tanıtmayı öneriyor³. Amerikan Pediatri Akademisi de susamı bu dönemde tanıtılacak yaygın alerjenler arasında sayıyor⁴. Tahin bir alerjen olduğu için ilk tanışma dikkat ister; nasıl yapılacağını alerjen bölümünde bulabilirsiniz.

Nasıl sunulur

Sade tahin seçin; içine şeker ya da başka malzeme katılmamış olsun. Bebeğinizin yemeğine toz şeker eklemeyin^1,5.

Tahini kavanozdan olduğu gibi, kaşıkla vermeyin. Koyu ezme kaşık dolusu ya da topak hâlinde boğazda takılabilir⁶. Az bir miktarı anne sütü ya da mamayla açın, akışkan olana dek karıştırın ve bebeğinizin bildiği bir püreye ya da yoğurda katın; Amerikan Pediatri Akademisi koyu ezmeleri bebeğe tanıtmak için bu yolu öneriyor⁴. Bebeğiniz büyüdükçe tahini kızarmış ekmeğe ince bir kat sürerek de verebilirsiniz^5,7.

Tahin-pekmezi az miktarda verebilirsiniz. Sağlık Bakanlığı pekmezi 6. aydan itibaren tatlandırıcı olarak kullanılabilecek besinler arasında sayıyor¹; biz de bu öneriyi izliyoruz. Az bir pekmezi inceltilmiş tahinle karıştırıp öyle sunun. Dünya Sağlık Örgütü ek gıdalara şeker eklenmemesini, İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de 4 yaşına kadar şurup dâhil şekerli besinlerden kaçınılmasını öneriyor^5,12. Bal ise 1 yaşından önce hiç verilmez⁵; markette satılan ballı tahin ya da tahin-bal karışımı da bu yüzden ilk yıl bebeğinizin tabağına girmez.

Bebeğinizin payına tuz eklemeyin; aile için tahinli sos hazırlıyorsanız onun payını tuzu atmadan önce ayırın^1,5. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

püreye karışmış tahin

Az bir miktar tahini anne sütü ya da mamayla açın; kaşıktan akacak kıvama gelene dek karıştırın⁴. Sonra bebeğinizin daha önce sorunsuz yediği bir meyve ya da sebze püresine katın ve topak kalmayana dek çırpın^4,6. İlk tahin gününde başka yeni besin başlatmayın, bir sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. Tahin koyu ve yapışkandır. ABD'nin hastalık kontrol merkezi, kaşık dolusu ya da topak hâlindeki fıstık ve tohum ezmelerini küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilen besinler arasında sayıyor; bütün ya da kırılmış tohumlar da aynı listede⁶.

Riski azaltan şey kıvamdır. Tahini inceltip bir yemeğe karıştırın ya da ekmeğe ince bir kat sürün; kalın tabaka ve topak bırakmayın^4,7. Tahinli öğünde yanına açık bir bardakta birkaç yudum su koyun²; ağzına yapışan ezmeyi yutmasını kolaylaştırır. Yanında verdiğiniz yiyeceklerin parçaları 1,3 cm'yi geçmesin⁷.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın^2,7. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁶. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹³.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen doğal bir reflekstir, gözler sulanabilir, bebek kusabilir⁸. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁴. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudakları ya da cildi morarabilir^7,8. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁸. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Tahin susamdan yapılır ve susam alerjeni taşır⁹. Susam, alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında ayrıca anılıyor³. Susam alerjisi çoğunlukla 2 yaşından önce ortaya çıkar ve alerjisi olan çocukların önemli bir bölümünde en az bir kez ağır tepki bildirilmiştir⁹.

İlk denemeyi sade tutun ve susamı inceltilmiş tahin olarak tanıtın⁴. İlk tadım birkaç damla inceltilmiş tahin kadar olsun; onu gündüz saatinde ve o gün başka yeni besin vermeden sunun; sonraki yeni besine geçmek için 3–5 gün bekleyin^1,3. Tepkiler genellikle birkaç dakika içinde başlar, ama belirtilerin çıkması 2 saati bulabilir³. Simit ya da susamlı ekmeğin üstündeki bütün taneleri bu tanışma için kullanmayın: bütün ve kırılmış tohumlar küçük çocuklarda boğulma tehlikesi listesinde yer alır⁶, bebeğinizin ne kadar susam aldığını da bilemezsiniz.

Sorun çıkmazsa tahini sofradan kaldırmayın; yaşına uygun bir miktarı en az haftada bir sunun¹⁵. Tanıtılan ve sorunsuz yenen alerjenin olağan beslenmede kalması alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir^3,4.

Kaşıntılı kızarık döküntü, gözlerde sulanma, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz tahine ara verip doktorunuza danışın³. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlarsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde, yüzde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma ya da kabarık, yaygın döküntü acil durumdur: hemen 112'yi arayın¹⁰. Bebeğiniz gevşer ya da size her zamanki gibi tepki vermezse de aynısını yapın¹⁰.

Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa, ya da ailede alerji öyküsü bulunuyorsa tahine başlamadan önce doktorunuzla konuşun^3,4.

Sık sorulanlar

Tahinde ebeveynlerin en çok sorduğu şey tahin-pekmez. Sağlık Bakanlığı'nın tablosu pekmezi 6. aydan itibaren tatlandırıcı olarak sayıyor; az bir pekmezi inceltilmiş tahinle karıştırabilirsiniz¹. Dünya Sağlık Örgütü ise ek gıdalara şeker eklenmemesini öneriyor¹².

Koyu tahini kaşıkla tek başına vermeyin; topak hâlindeki tohum ezmeleri boğulmaya yol açabilir⁶. Bir çalışmada susama hemen tepki veren çocukların yaklaşık yarısında alerjinin ortalama 4 yaş civarında geçtiği bildirilmiş; daha eski tahminler bu oranı daha düşük veriyor⁹. Humusa geçmeden önce tahini tek başına, inceltilmiş olarak tanıtın³.

İpuçları

Tahinin kolaylığı, her şeye karışabilmesi. İnceltilmiş birkaç damla meyve püresine, sebze püresine ya da yoğurda kolayca karışır⁴; bebeğiniz büyüdükçe ekmeğe ince bir kat sürülür⁵.

Biçim değişse de kurallar aynı kalır. Tahin kaşık dolusu ya da topak hâlinde verilmez⁶; bebeğin payına toz şeker ve tuz girmez, pekmez de az miktarda kalır^1,5. Susam bir alerjen olduğu için tahini sorunsuz tanıttıktan sonra düzenli sunmak işe yarar³.

Tahinli öğüne bebeğinizin daha önce denediği portakal, çilek ya da domates gibi C vitamini içeren bir meyve ya da sebze ekleyin; C vitamini bitkisel besinlerdeki demirin emilimine yardım eder¹⁶.