Yoğurt çorbası

Genel bakış

Yoğurt çorbası, unla çırpılan yoğurdun pirinçli suya yavaş yavaş katılmasıyla pişen, ekşimsi ve kremamsı bir çorbadır. Pek çok evde yayla çorbası adıyla bilinir. Aile tarifinde terbiyeye çoğu zaman yumurta girer, üstüne tereyağında kızdırılmış nane ve pul biber gezdirilir, tuz da eksik olmaz. Bebeğinizin kâsesindeki çorba ise bunların hiçbirini içermeyen sade hâlidir.

Çorbanın yıldızı yoğurttur. Tam yağlı, pastörize sütten yapılmış, şeker eklenmemiş sade yoğurt 6. ay civarından itibaren bebeğe uygun süt ürünlerindendir³.

Yoğurt çorbasına 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu yayla çorbasını, tuzsuz ve baharatsız olmak şartıyla bu aydan itibaren öneriyor¹. Biz de bu takvimi izliyoruz. Yalnız çorba birkaç besinin karışımıdır: yoğurdu, pirinci ve unu bebeğiniz önce ayrı ayrı denemiş olsun. Terbiyeye yumurta sarısını ancak bebeğiniz sarıyı ayrıca denedikten sonra katın; Sağlık Bakanlığı 6. ayda sarının dörtte birini, 7. ayda tamamını, 8. aydan itibaren de bütün yumurtayı öneriyor¹.

Nasıl sunulur

Pirinci yıkayın ve bol suda, taneler kolayca ezilecek kadar yumuşayana dek haşlayın. Ayrı bir kapta sade, tam yağlı, pastörize yoğurdu bir kaşık unla pürüzsüz olana kadar çırpın³. Sıcak çorbadan birkaç kepçe alıp yoğurda azar azar karıştırın, sonra karışımı tencereye dökün ve sürekli karıştırarak kısık ateşte birkaç dakika kaynatın.

Terbiyeye yumurta sarısını ancak bebeğiniz sarıyı ayrıca denedikten sonra katın; Sağlık Bakanlığı 6. ayda sarının dörtte birini, 7. ayda tamamını, 8. aydan itibaren de bütün yumurtayı öneriyor¹. Yumurtayı kattıktan sonra çorbayı kaynatmayı sürdürün⁸. Çorbaya süt ya da krema katmayın: Bakanlık inek sütüne 8. aydan sonra, temel içecek olmamak şartıyla az miktarda başlanabileceğini söylüyor¹.

Tuz, bulyon tablet, hazır et suyu ve pul biber eklemeyin^1,4. Hazır paket çorba da vermeyin; Bakanlık tuz yükü nedeniyle hazır çorbalara ek gıdada yer vermiyor¹. Tereyağlı nane sosunu bebeğin kâsesine gezdirmeyin. Çorbayı soğutun ve ısısını kendiniz deneyin². İçinde pirinç olduğu için artanı 1 saat içinde soğutup buzdolabına kaldırın, 24 saat içinde kullanın ve yalnızca bir kez ısıtın¹³. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

pürüzsüz çorba

İlk denemede birkaç çay kaşığı yeterli. Yumurtasız, tuzsuz ve baharatsız pişirdiğiniz çorbayı blenderdan geçirin; pirinç taneleri kaybolsun, kaşıktan rahatça akan pürüzsüz bir kıvam elde edin¹. Çorbayı soğutun, ısısını kendiniz deneyin ve kaşıkla verin; bebeğiniz kaşığı kendisi tutmak isterse bırakın². Unlu terbiye glüten içerir; glütenli besinlerde ilk haftalarda büyük miktarlardan kaçınılması öneriliyor¹⁴.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski düşük. Yoğurt çorbası akışkandır ve kaşıkla içilir; çocuk sağlığı kaynaklarının riskli saydığı sert, yuvarlak ve yapışkan yiyecekler arasında yer almaz¹⁰. Dikkat edeceğiniz şey çorbadaki pirinç taneleridir. Pirinci tamamen yumuşayana dek pişirin; ilk aylarda çorbayı blenderdan geçirin, bebeğiniz alıştıkça taneleri çatalla ezerek topaklı kıvama geçin².

Bebeğiniz yerken dik otursun². Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹¹. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın¹⁰; araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹¹.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Bu, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen normal bir reflekstir ve gürültülüdür; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir, bebek kusabilir⁹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın: göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹².

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz; dudakları ya da cildi morarabilir⁹. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁹. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Yoğurt çorbası üç yaygın alerjen içerebilir: yoğurttan gelen süt, undan gelen buğday ve terbiyeye katılan yumurta. İlk Lokma'da da süt, yumurta ve buğday alerjeni olarak işaretli. Üçü de bebeklerde alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayılır⁵.

Bu alerjenleri bebeğinize ilk kez çorbayla tanıtmayın. Yoğurdu, unlu bir besini ve yumurtayı önce ayrı ayrı, az miktarla ve tek tek deneyin⁵. Her yeni besini bebeğiniz açken, gündüz verin; aynı gün başka yeni besin başlatmayın ve iki yeni besin arasında 3–5 gün bırakın¹. Sorunsuz giden alerjenleri bebeğinizin olağan beslenmesinde tutun; bu, alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir⁵. Bebeğinizde süt alerjisi varsa çorbayı keçi ya da koyun yoğurduyla yapmayı da denemeyin: inek sütü alerjisi olan çocuklar çoğu zaman keçi ve koyun sütüne de alerjiktir¹⁵.

Çorbanın iki malzemesi döküntü yapmayan, gecikmeli bir tepkiye de yol açabilir. FPIES denen bu tepki yemekten 1–4 saat sonra bol ve tekrarlayan kusma, solukluk ve halsizlikle görülür; inek sütü bu tepkiye en sık yol açan sıvı besindir, pirinç de en sık tetikleyen ek gıdaların başında gelir¹⁶.

Tepki çoğunlukla birkaç dakika içinde çıkar; süt alerjisinde belirtilerin görülmesi 3 güne kadar sürebilir⁵. Döküntü, kaşınan ve sulanan gözler, tek seferlik kusma, ishal ya da egzamanın kötüleşmesi görürseniz çorbaya ara verip doktorunuza danışın⁵. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı ya da bebeğin solup gevşemesi acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın⁶. Egzama, bilinen bir alerji ya da ailede alerji öyküsü varsa önce doktorunuzla konuşun⁵.

Sık sorulanlar

Yoğurt çorbasında ebeveynlerin ilk sorusu zamanlama: yoğurt 6. ayda verilebiliyorsa çorba da olur mu, yumurta ne zaman katılır. Sağlık Bakanlığı yayla çorbasını 6. aydan itibaren tuzsuz ve baharatsız öneriyor, bütün yumurtayı ise 8. aya bırakıyor¹.

Ev yoğurdu pastörize sütten yapılmalı; çiğ süt ve çiğ sütten yapılan ürünler zararlı mikroplar taşıyabilir⁷. Çorba koyulaşırsa sütle değil kaynamış suyla açın; inek sütüne 8. aydan önce başlanmaz¹. Artan çorbayı 1 saat içinde soğutup buzdolabına kaldırın ve 24 saat içinde kullanın¹³.

İpuçları

Yoğurt çorbasının kolaylığı, aynı tencereden her aya uygun bir kâse çıkmasıdır: önce blenderdan geçmiş pürüzsüz bir çorba, sonra pirinç taneleri belli olan daha koyu bir çorba, bir yaşından sonra da ailenin çorbası². Değişen şey kıvamdır; bebeğiniz becerdikçe ezilmiş ve topaklı kıvamlara geçin².

Çorbanın ekşimsi tadı bazı bebeklere ilk anda yabancı gelir. Yeni bir tada alışmak 10 denemeyi ya da daha fazlasını gerektirebilir². Fırsat buldukça aile sofrasında birlikte yiyin; bebekler anne babalarını taklit ederek öğrenir². Bebeğin payına tuz eklemeyin¹.