Kekik

Genel bakış

Kekik, küçük yapraklı, ince ve sert dallı, güçlü kokulu bir ot. Nane, fesleğen ve adaçayıyla aynı bitki ailesindendir². Türk mutfağında taze ya da kurutulmuş olarak köfteye, çorbaya, sebze yemeklerine ve ızgaraya girer. Bebeğinizin tabağında kekik bir yemek değil, bir tattır: çok küçük bir tutamı, bebeğinizin zaten tanıdığı bir yemeğe karışır.

Kekiğe 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu, 6. ayda başlanan ilk tarhana, yayla ve sebze çorbalarını tuzsuz ve baharatsız öneriyor¹. Biz de ilk ayı sade geçirmenizi, kekiği 7. aydan itibaren, bebeğinizin tanıdığı bir yemeğe bir tutam katarak denemenizi öneriyoruz.

Kekikle tanışmanın yolu yemektir. Kekik çayı ve kekik yağı bu yolun parçası değil: bitki içecekleri bebekler için önerilmiyor⁵, kekik yağının da çocuklarda ağızdan kullanımı önerilmiyor⁴.

Nasıl sunulur

Taze kekik alıyorsanız diri, kokulu, kararmamış dalları seçin. Ellerinizi sabunla yıkayın, dalları akan suyun altında parmaklarınızla hafifçe ovarak durulayın; sabun ya da özel yıkama ürünü gerekmez. Sonra temiz bir bezle ya da kâğıt havluyla kurulayın⁶.

Yaprakları dalı tutup parmaklarınızla aşağı doğru sıyırarak ayırın; sert, odunsu dalı kullanmayın. Yaprakları keskin bir bıçakla olabildiğince ince kıyın. Yapraklar çiğnemesi zor parçalardır ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir⁷; yeşil yaprakları ince kıyarak vermek bu yüzden öneriliyor⁸. Kuru kekiği avucunuzda parmaklarınızla ovarak toz gibi ufalayın ve içinden çıkan sert sap parçalarını ayıklayın.

Bir tutam yeter. Kekiği bebeğinizin daha önce denediği püreye, yoğurda ya da yemeğe katıp iyice karıştırın. Bebeğinizin yemeğine tuz ve şeker eklemeyin¹. Paketli kekik alırken içindekiler listesinde yalnızca kekik yazanı seçin; karışım ürünlerin içeriği her zaman açık yazılmayabilir². Aile yemeğine kekik katıyorsanız bebeğinizin payını tuz eklemeden önce ayırın. Yemeğe aroma için bütün dal attıysanız onu servisten önce çıkarın. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

püreye karışık kekik

Kekiği 7. aydan itibaren, bebeğinizin daha önce denediği sebze püresinin ya da yoğurdun içinde verin; Sağlık Bakanlığı'nın tablosu 6. aydaki ilk çorbaları baharatsız öneriyor¹. Taze kekiğin yalnızca yapraklarını kullanıp bıçakla neredeyse toz gibi kıyın; kuru kekiği parmaklarınızla ufalayıp sert sapları ayıklayın. Küçük bir tutam katın ve iyice karıştırın; yaprak parçası tek başına kalmasın. Bütün yaprak ve dal vermeyin⁷. Yemeği kaşıkla sunun.

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

İnce kıyılıp ya da toz gibi ufalanıp yumuşak bir yemeğe karıştırılmış kekiğin boğulma riskini düşük sayıyoruz. Riski yaratan bütün yaprak, bütün dal ve kuru kekiğin içinden çıkan sert sap parçalarıdır. Yapraklar çiğnemesi zor parçalardır ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir⁷. Bu yüzden yaprakları her zaman ince kıyın, sert sapları ayıklayın ve yemeğe aroma için kattığınız dalı tabağa koymayın. İnce yaprak parçaları damağa yapışıp bebeğinizi öğürtebilir; kıyım ne kadar inceyse yutması o kadar kolaylaşır.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁹. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin⁸. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁸.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, öğürüp biraz kusabilir¹⁰. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹¹.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; teni, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^10,9. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁰. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Kekik yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yer almıyor¹². Yine de ot ve baharat alerjileri seyrek olsa da çocuklarda görülüyor. Kekik; nane, fesleğen ve adaçayıyla aynı ailedendir ve bu otlar ortak alerjen bileşenler taşır². Kekik ve oregano yedikten sonra tüm vücudu etkileyen alerjik tepkiler geçiren bir hasta da bildirilmiş³. Bebeğiniz bu otlardan birine tepki verdiyse kekiği tanıtmadan önce doktorunuza danışın.

Kekiği ilk kez gündüz, bebeğiniz açken ve o gün tek yeni besin olarak verin; sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Kekikli hazır karışımların etiketinde baharat gibi genel adlar bir alerjeni gizleyebilir; tek bileşenli kekik seçin².

Kaşıntılı kızarık döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz kekiğe ara verip doktorunuza danışın¹². Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları, dili ya da boğazı şişerse, nefes almakta zorlanırsa, hırıltılı solursa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın¹³. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun¹².

Sık sorulanlar

Kekikle ilgili soruların çoğu yaprağın kendisinden çok kekikli ürünlerle ilgili: kekik çayı, kekik yağı ve hazır baharat karışımları. Kekiği bebeğinize yalnızca yemeğin içinde, ince kıyılmış ya da ufalanmış olarak verin. Bitki içecekleri bebekler için önerilmiyor⁵; kekik yağının çocuklarda ağızdan kullanımı da önerilmiyor⁴.

Taze ile kuru kekik arasındaki fark ve bebeğin kekikli yemeği geri çevirmesi de merak ediliyor.

İpuçları

Kekiğin kokusu güçlüdür; bebeğinizin tabağına ancak bir tutamı girer. Onu tek başına denemek yerine zaten sevdiği bir sebze püresine katın; tanıdık tat yeni kokuyu yumuşatır. İlk kaşıkta yüzünü buruşturursa ısrar etmeyin, birkaç gün sonra yeniden deneyin; yeni bir tada alışmak on ya da daha fazla deneme sürebilir¹⁴.

Taze kekiği her seferinde yıkayıp kuruladıktan sonra kıyın⁶, kuru kekiği de kullanacağınız anda ufalayın. Kekikli yemeği ailece aynı sofrada yiyin; birlikte yemek iyi beslenme alışkanlıklarını destekler¹⁴.