Nane

Genel bakış

Nane, ferah kokulu, yumuşak yapraklı bir ot. Fesleğen, kekik ve adaçayıyla aynı bitki ailesindendir². Türk mutfağında taze ya da kurutulmuş olarak yoğurda, çorbaya, köfteye ve salataya girer. Bebeğinizin tabağında da nane tek başına bir yemek değil, yemeğe tat katan bir ottur: ince kıyılır, yoğurda ya da sebze püresine karışır.

Naneye 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu yoğurdu ve sebze püresini bu aydan itibaren öneriyor¹. Biz de naneyi bu besinlerin içinde tanıtmanızı öneriyoruz.

Bebeğiniz naneyle yemeğin içindeki yaprak olarak tanışsın. Nane çayı bu tanışmanın yolu değil: İngiltere'nin ulusal sağlık servisi çayı bebekler için uygun bulmuyor, bitki içeceklerini de çoğu şeker içerdiği için önermiyor⁴.

Nasıl sunulur

Diri, parlak yeşil yapraklı, solmamış nane seçin. Ellerinizi sabunla yıkayın, naneyi akan suyun altında yapraklarını parmaklarınızla hafifçe ovarak durulayın; sabun ya da özel yıkama ürünü gerekmez. Sonra temiz bir bezle ya da kâğıt havluyla kurulayın, ezilmiş ve kararmış yaprakları ayıklayın⁵.

Yaprakları saptan koparın, sapları kullanmayın. Yaprakları keskin bir bıçakla olabildiğince ince kıyın. Yaprak gibi ince ve çiğnemesi zor parçalar küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir; yeşil yaprakları her yaşta ince kıyarak vermek bu yüzden öneriliyor⁶. Kıyılmış naneyi bebeğinizin daha önce denediği yoğurda, ezilmiş patatese ya da sebze püresine karıştırın. Kurutulmuş nane kullanacaksanız parmaklarınızla toz gibi ufalayın.

Naneli yemeğe tuz ve şeker eklemeyin; ilk yılda bebeğin yemeğine ikisi de girmez¹. Aile için cacık ya da naneli çorba yapıyorsanız bebeğinizin payını tuz eklemeden önce ayırın. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

yoğurda karışık nane

İlk aylarda naneyi yoğurdun ya da bebeğinizin daha önce denediği sebze püresinin içinde verin; Sağlık Bakanlığı'nın tablosu ikisine de 6. aydan itibaren yer veriyor¹. Yalnızca yapraklarını kullanın ve bıçakla neredeyse toz gibi kıyın. Az miktarla başlayın ve iyice karıştırın; yaprak parçaları yemeğin içine dağılsın, tek başına kalmasın. Bütün yaprak vermeyin⁶. Yemeği kaşıkla sunun.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

İnce kıyılıp yumuşak bir yemeğe karıştırılmış nanenin boğulma riskini düşük sayıyoruz. Riski yaratan bütün ya da iri yapraktır. Yapraklar çiğnemesi zor parçalardır ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir⁶; bu yüzden bütün yaprak vermeyin, naneyi her zaman ince kıyıp yemeğe karıştırın. İnce yaprak parçaları damağa yapışıp bebeğinizi öğürtebilir; kıyım ne kadar inceyse yutması o kadar kolaylaşır. Naneli şeker ve sakız ise küçük çocuklar için boğulma riski taşıyan besinler arasında⁸.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁸. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin⁷. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁷.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, öğürüp biraz kusabilir⁹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁰.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz; teni, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^9,8. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁹. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Nane yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yer almıyor¹¹. Yine de ot ve baharat alerjileri seyrek olsa da çocuklarda görülüyor. Nane; fesleğen, kekik ve adaçayı gibi aynı aileden otlarla ortak alerjen bileşenler taşır ve çocuklarda naneyle ilişkili ağır tepkiler de bildirilmiş². Bebeğiniz bu otlardan birine tepki verdiyse naneyi tanıtmadan önce doktorunuza danışın.

Naneyi ilk kez gündüz ve o gün tek yeni besin olarak verin; sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Naneyi bebeğinizin daha önce denediği bir yoğurda ya da püreye katın; iki yeni besin bir arada olursa bir tepkinin hangisinden geldiğini ayıramazsınız. Nane, diş macunu gibi yiyecek dışı ürünlerde de bulunur².

Kaşıntılı kızarık döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz naneye ara verip doktorunuza danışın¹¹. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları, dili ya da boğazı şişerse, nefes almakta zorlanırsa, hırıltılı solursa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın¹². Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun¹¹.

Bu malzemeyle tarifler

• Ezogelin çorbası
• İlikli bulgur çorbası
• Tarhana çorbası
• Yayla çorbası

Sık sorulanlar

Naneyle ilgili soruların çoğu yaprağın kendisinden çok naneli ürünlerle ilgili: nane çayı, naneli şeker ve sakız, nane yağı ve mentollü kremler. Naneyi bebeğinize yalnızca yemeğin içinde, ince kıyılmış yaprak olarak verin. Çay bebekler için uygun değil, bitki içecekleri de önerilmiyor⁴. Nane yağındaki mentol ise bebeğin yüzüne sürüldüğünde ya da solunduğunda nefes alıp vermesini olumsuz etkileyebilir³.

Naneli yoğurt ve cacığın ne zaman verileceği, bebeğin nane parçalarını tükürmesi de merak ediliyor.

İpuçları

Nane güçlü kokulu bir ottur; az miktarı yeter. Bebeğinizin sevdiği bir yoğurda ya da püreye biraz kıyılmış nane katmak, yeni bir tadı tanıdık bir dokuyla birlikte sunmanın kolay yoludur. Yeni bir tada alışmak on ya da daha fazla deneme sürebilir¹³; ilk denemede yüzünü buruşturursa zorlamayın, birkaç gün sonra yeniden deneyin.

Sofrada onunla birlikte yemek de iyi beslenme alışkanlıklarını destekler¹³. Naneyi her seferinde yıkayıp kuruladıktan sonra taze kıyın⁵.