Pankek

Genel bakış

Pankek, un, yumurta ve sütle hazırlanan akıcı bir hamurun tavada küçük, kalınca yuvarlaklar hâlinde pişirilmesiyle yapılır. Krepten kalın ve yumuşaktır; kahvaltı sofralarının sevilen yiyeceklerinden biridir. Bebeğiniz için onu şekersiz yapın: tatlılık, hamura kattığınız ezilmiş olgun muzdan ya da rendelenmiş elmadan gelsin. Tatlı isteğini bütün meyveyle karşılamak eklenmiş şekeri azaltmanın kolay bir yoludur⁶.

Pankeke 8. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Hamurda bütün yumurta var; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu yumurtaya 6. ayda sarıyla başlar, bütün yumurtayı 8. aydan itibaren verir. İnek sütüne de 8. aydan sonra, ana içecek olmamak şartıyla az miktarda başlanabileceğini söyler¹. Biz de pankeki bütün yumurtayla aynı aya, 8. aya koyuyoruz. Un (buğday), yumurta ve süt bebeğinize önceden ayrı ayrı tanıtılmış olsun; pankek bunların hiçbiri için ilk deneme olmamalı⁷.

Hazır pankek karışımları ve şekerli pankekler ayrı bir konu: bunları 24. aydan önce vermeyin. Türkiye Beslenme Rehberi 2 yaşına kadar şekerli yiyecek verilmemesini söylüyor²; ABD'nin hastalık kontrol merkezi de 24 aydan önce eklenmiş şeker önermiyor⁵.

Nasıl sunulur

Hamuru evde, birkaç sade malzemeyle hazırlayın: un, yumurta, süt ve tatlılık için çatalla iyice ezilmiş olgun muz. Hamura şeker, şurup ya da bal koymayın. İlk yılda bebeğin besinlerine şeker eklenmez¹; bal ise bir yaşından önce hiç verilmez⁴. Tuz da eklemeyin; fazla tuz bebeğin böbreklerine iyi gelmez⁴.

Tarifte kabartma tozu ya da karbonat varsa çok az kullanın, çoğu zaman bir tutam yeter. Karbonat (sodyum bikarbonat) eklendiği yiyeceğin sodyum içeriğini artırır². Aile kahvaltısı için pankek yapıyorsanız bebeğinizin payını şeker ve şurup girmeden ayırın.

Yapışmaz tavayı çok az yağla ısıtın, hamuru kaşıkla yaklaşık 1 cm kalınlığında küçük yuvarlaklar hâlinde dökün ve kısık ateşte iki yüzünü de pişirin. Sonra birini ortasından kesip bakın: ıslak, parlak hamur kalmamalı. Hamurdaki yumurta, beyazı da sarısı da katılaşacak kadar pişmiş olmalı⁴. Pişmiş pankek baş ve işaret parmağınız arasında bastırınca kolayca ezilmeli¹⁴. Kenarı kızarıp sertleştiyse o kısmı kesip ayırın.

Hamura sebze katacaksanız havuç ya da kabak gibi sebzeleri ince rendeleyin¹⁴. Sıcak pankeki soğutun ve vermeden önce ısısını kendiniz deneyin³. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

8 ay +

pankek şeritleri

Pankeki yaklaşık 6 cm uzunluğunda, 2 cm genişliğinde şeritler hâlinde kesin. Şerit, bebeğiniz avucuyla kavradığında bir ucu dışarıda kalacak kadar uzun olsun³. Bu boydaki şerit ağzına tümüyle sığmaz; bebeğiniz bir ucunu tutup öbürünü kemirir¹⁵. Dişi olmasa da diş etleriyle parça koparabilir; şerit parmaklarınız arasında bastırınca kolayca ezilecek kadar yumuşak olursa kopan parça da ağzında ezilir^14,15. Şerit kemirile kemirile kısaldıysa alıp yerine yenisini verin. Pankek kuru geldiyse üzerine çok ince bir kat sade yoğurt sürebilirsiniz.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. İyi pişmiş pankek yumuşaktır, ama hamurlu bir yiyecektir: büyük bir parça tükürükle ağızda topaklanabilir, kuru kalmış pankek damağa yapışabilir. İnce krep dile ve damağa daha kolay yapışır; ilk aylarda kalınca ve yumuşak pankeki seçin. Bütün bir pankek vermeyin. Önce uzun ve yumuşak şeritler, sonra en çok 1,3 cm'lik lokmalar hazırlayın^3,10; her parça parmaklarınız arasında kolayca ezilsin¹⁴. Öğünde açık bir bardakta birkaç yudum su sunun³.

Bebeğiniz yerken dik otursun³. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹². Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın¹⁰. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹². Küçük kesilmiş olsa bile çocuklar ağızlarına bir anda fazla yiyecek doldurabilir¹²; lokmaları tabağa birkaç tane koyun.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Bu, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen normal bir reflekstir ve gürültülüdür: gözler sulanabilir, dil öne itilebilir¹¹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹³. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz ve rengi morarabilir^10,11. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹¹. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Pankek üç yaygın alerjen içerir: hamurdaki yumurta, undan gelen buğday (glüten) ve sütle gelen inek sütü^7,8. İlk Lokma'da da yumurta, buğday ve süt alerjeni olarak işaretli.

Pankeki bu besinlerin ilk denemesi yapmayın. Yumurtayı, buğdayı ve süt ürünlerini bebeğiniz önceden ayrı ayrı, her biri o günün tek yeni besini olarak denemiş olsun^7,8. Yeni besinleri gündüz, bebek açken ve 3–5 gün arayla başlatın¹. Hamura meyve dışında yeni bir malzeme katacaksanız onu da önce tek başına deneyin⁷. Sorunsuz yediği alerjenleri sofradan kaldırmayın, düzenli sunun^7,8. Bebeğinizde şiddetli egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa pankeke geçmeden önce doktorunuzla konuşun⁷.

Tepkiler çoğunlukla yedikten sonraki ilk dakikalarda başlar, ama 2 saate kadar gecikebilir⁷. Döküntü, kızarık ve kaşınan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz pankeke ara verip doktorunuza danışın^7,8. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda ani şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, solukluk ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermeme acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın⁹.

Sık sorulanlar

Pankekte ebeveynlerin en çok sorduğu şey ne zaman başlanacağı ve hamurun nasıl tatlandırılacağı. Hamurdaki yumurta bütün olduğu için Sağlık Bakanlığı'nın tablosuna göre 8. ayı bekliyoruz¹. Tatlılığı şekerden ya da şuruptan değil, olgun muzdan ya da başka bir meyveden alın⁶.

Hazır karışımın, şurubun ve balın ne zaman verilebileceği, pişmiş pankekin nasıl saklanacağı da sık merak ediliyor. Eklenmiş şeker için 24. ayı⁵, bal için bir yaşını bekleyin⁴. Pişmiş pankeki doğru soğutup saklayabilir, dondurabilirsiniz¹⁶.

İpuçları

Pankek, bir kez hazırlayıp birkaç öğüne yayabileceğiniz pratik bir kahvaltı. Hamuru şekersiz ve tuzsuz hazırlar, fazlasını porsiyonlayıp dondurabilirsiniz¹⁶.

Hamura giren meyveyi ve sebzeyi değiştirerek her seferinde başka bir tat sunabilirsiniz. Bebeğiniz yeni bir tadı ilk seferde sevmeyebilir; alışmak 10 denemeyi ya da daha fazlasını bulabilir³. Pankeki kendi eliyle tutup yemesine izin verin; parmaklarıyla kendini beslemek istediğinde bunu destekleyin³.