Ezogelin çorbası

Genel bakış

Ezogelin çorbası, kırmızı mercimeğin bulgur ve çoğu zaman bir avuç pirinçle birlikte pişirildiği, koyu kıvamlı bir Anadolu çorbasıdır. Aile tarifinde soğan, salça, kuru nane, pul biber ve tuz da bulunur. Bebeğinizin çorbası ise bunlardan arındırılmış, sade hâlidir.

Çorbanın asıl malzemesi mercimektir. Amerika'nın hastalık kontrol merkezi fasulye ve mercimeği bebekler için bitkisel demir kaynakları arasında sayıyor; bu demir C vitamini içeren besinlerle birlikte daha iyi emiliyor³. Mercimek ve tam tahıllar lif de getirir; lifli besinler çocuklarda kabızlığa iyi gelir¹⁴.

Ezogelin çorbasına 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu bulgurlu sebze çorbasını 6. ayda, kırmızı mercimeği ise 7.–8. aylarda çorbalara ezerek eklemeyi öneriyor¹. Çorba mercimekle pişirildiği için biz de 7. ayı başlangıç alıyoruz. İçindeki bulguru ve mercimeği bebeğiniz önce ayrı ayrı denemiş olsun; bir seferde birden fazla yeni besin başlatılmaz¹.

Nasıl sunulur

Kırmızı mercimeği ve ince bulguru yıkayın, biraz soğan ve rendelenmiş taze domatesle birlikte bol suda, mercimek tamamen dağılıp bulgur iyice yumuşayana dek pişirin. Aile tarifindeki salça yerine taze domates kullanın; Sağlık Bakanlığı yüksek tuz nedeniyle konserve ve salamura ürünlere ek gıdada yer vermiyor¹.

Tuz, bulyon tablet, hazır et suyu, pul biber ve kimyon eklemeyin^1,6. Tuz bebeği susatır ve böbreklerine zarar verebilir; ilk yılda bebeğin yemeğine tuz eklenmez¹. Hazır paket ezogelin de vermeyin; Bakanlık tuz yükü nedeniyle hazır çorbalara ek gıdada yer vermiyor¹. Yağ olarak birkaç damla zeytinyağı yeterli; Bakanlık bitkisel yağları 7. aydan itibaren sayıyor¹. Tereyağı sütten yapılır ve süt alerjik tepkiye yol açabilen besinlerdendir⁴; bebeğiniz tereyağını ayrıca denemediyse çorbaya koymayın.

Çorbayı soğutun ve ısısını kendiniz deneyin². Pişmiş tahıl içerdiği için artanı 1 saat içinde soğutup buzdolabına kaldırın, 24 saat içinde kullanın ve yalnızca bir kez ısıtın^8,7. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

pürüzsüz ezogelin

İlk denemede birkaç çay kaşığı yeterli. Sade pişirdiğiniz çorbayı blenderdan geçirin; bulgur taneleri kaybolsun, kaşıktan rahatça akan topaksız bir kıvam elde edin¹. Çorbayı soğutun, ısısını kendiniz deneyin ve kaşıkla verin; bebeğiniz kaşığı kendisi tutmak isterse bırakın². Ezogelini denediğiniz günlerde başka yeni besin başlatmayın, bir sonrakine geçmek için 3–5 gün bekleyin¹.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski düşük. Pürüzsüz ezogelin akışkandır; çocuk sağlığı kaynaklarının riskli saydığı sert, yuvarlak ve yapışkan yiyecekler arasında yer almaz¹⁰. Dikkat edeceğiniz şey bulgur taneleri ve çorbanın üstüne eklenenlerdir. Bulguru tamamen yumuşayana dek pişirin, ilk aylarda çorbayı blenderdan geçirin. Kızarmış ekmek küpü gibi sert eklemeleri bebeğin kâsesine koymayın.

Bebeğiniz yerken dik otursun². Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹¹. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın¹⁰; araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹¹.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Bu, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen normal bir reflekstir ve gürültülüdür; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir, bebek kusabilir⁹. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın: göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹².

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz; dudakları ya da cildi morarabilir⁹. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁹. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Ezogelin bulgur içerdiği için buğday, yani glüten taşır; İlk Lokma'da da buğday alerjeni olarak işaretli. Bulgur, çölyakta yenmeyen buğday ürünleri arasında adıyla anılır¹⁷. Buğday alerjisi çocuklarda en sık görülen besin alerjilerinden biridir¹⁶. Bulguru bebeğinize ilk kez çorbayla değil, tek başına ve az miktarla tanıtın⁴.

Mercimek de alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayılır⁴. Mercimek, bezelye ve nohut özellikle Akdeniz ülkelerinde çocuklarda alerjiye yol açan baklagillerdendir⁵. Bebeğiniz nohuta ya da bezelyeye tepki verdiyse ezogeline başlamadan önce doktorunuza danışın. Her yeni besini bebeğiniz açken, gündüz deneyin, aynı gün başka yeni besin başlatmayın ve iki yeni besin arasında 3–5 gün bırakın¹. Sorunsuz giden besinleri olağan beslenmede tutun; bu, alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir⁴.

Döküntü, kaşınan ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz çorbaya ara verip doktorunuza danışın⁴. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma ya da bebeğin solup gevşemesi acil durumdur: beklemeyin, 112'yi arayın¹³. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa önce doktorunuzla konuşun⁴.

Sık sorulanlar

Ezogelinde ebeveynlerin ilk sorusu başlangıç zamanı. Sağlık Bakanlığı'nın tablosu mercimeği 7.–8. aylarda çorbalara ezerek eklemeyi öneriyor¹; ezogelin de bu yüzden 7. ayda başlar.

Glüten, kabızlık ve hazır çorba da sık soruluyor. Bulgur buğdaydan yapılır; glütenli besinlerde ilk haftalarda büyük miktarlardan kaçınılması öneriliyor¹⁵. Mercimek ise çocuklarda kabızlığa iyi gelen lifli besinlerdendir¹⁴.

İpuçları

Ezogelinin kolaylığı, aynı tencereden her aya uygun bir kâse çıkmasıdır: önce pürüzsüz ve akışkan, sonra daha koyu ve hafif tanecikli, en sonunda ailenin çorbası². Kıvamı bebeğinizin ayına göre ayarlamanız yeter.

Biçim değişse de kurallar aynı kalır. Bebeğin payına tuz, şeker ve bulyon girmez⁶. Çorbanın yanına C vitamini içeren bir besin koymak mercimekteki demirin emilimine yardım eder³. Yeni bir tada alışmak 10 denemeyi ya da daha fazlasını gerektirebilir; ilk kâseyi geri çevirirse birkaç gün sonra yeniden sunun².