Romanesko

Genel bakış

Romanesko, açık yeşil renkli, karnabaharın yakın akrabası bir sebze. Başı, sivri uçlu küçük konilerin iç içe sarmallar çizerek dizilmesiyle oluşur; her koni de daha küçük konilerden yapılmış gibi görünür. Lahana, brokoli ve karnabaharla aynı sebze ailesindendir¹⁷. Mutfakta brokoli gibi çiçeklerine ayrılıp buharda ya da haşlanarak pişirilir; yumuşadığında hem çatalla ezilir hem de bebeğin tutabileceği bir parmak besine dönüşür.

Romanesko, brokoli ve karnabahar gibi C vitamini içerir¹⁸. C vitamini vücudun yaraları onarmasına ve besinlerdeki demiri emmesine yardım eder⁷.

Romaneskoya 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu da sebze püresini bu aydan itibaren öneriyor². Tadı tatlı değildir. İlk haftalarda tatlı olmayan sebzelere yer vermek, bebeğinizin farklı tatlara alışmasına yardım eder¹.

Nasıl sunulur

Sıkı, parlak yeşil ve lekesiz bir romanesko seçin; sararmış, kararmış ya da yumuşamış kısımları kesip atın. Pişirmeden önce ellerinizi sabunla yıkayın. Romaneskoyu akan suyun altında hafifçe ovarak durulayın, sabun ya da özel yıkama ürünü kullanmayın, sonra temiz bir bezle kurulayın⁹.

Romaneskoyu buharda ya da az suda, sapına çatal batırdığınızda kolayca ezilecek kadar yumuşayana dek pişirin³. Çiğ ya da yarı pişmiş romanesko bebeğe verilmez. Kalın orta sapın sert, lifli dış katmanını soyacakla ince bir kat soyun ya da sert kalan kısmı ayıklayın; çiçeklerin kendi sapları pişince yumuşar. Pişirme C vitaminini azaltır¹⁸; romaneskoyu taze alıp birkaç gün içinde pişirmek bu yüzden iyi bir alışkanlık⁷. Dondurulmuş romanesko kullanacaksanız tuzsuz ve sossuz olanı seçin, tazesi gibi iyice yumuşayana dek pişirin.

Pişirme suyuna da püreye de tuz ya da şeker eklemeyin^1,2. Aile için romanesko yemeği yapıyorsanız bebeğinizin payını tuzu atmadan önce ayırın. Pişmiş romaneskoyu 1–2 saat içinde soğutup buzdolabına kaldırın ve 2 gün içinde kullanın; dondurduğunuz püreyi buzdolabında çözdürüp 24 saat içinde kullanın ve yalnızca bir kez ısıtın¹⁹. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

Boğulma riski

Romaneskonun boğulma riskini orta düzeyde sayıyoruz. Çiğ romanesko serttir ve çiğ sebzeler küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilir⁴. Riski azaltan şey pişirmektir: çiçekleri de sapı da yumuşayana kadar pişirin³. Kalın sap yuvarlak, boru biçimli bir parçadır; uzunlamasına ikiye bölün ve silindir çubuk ya da halka olarak kesmeyin¹³. Konilerin sivri uçları pişince yumuşar; sert kalan uç varsa biraz daha pişirin. Bebeğiniz küçük parçaları parmaklarıyla almaya başlayınca lokmaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin⁴.

Bebeğiniz yerken dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın^1,4. Koşarken, yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmamalı⁴. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹⁴.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen doğal bir reflekstir ve seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne çıkarabilir, biraz kusabilir⁵. Öğüren ya da öksüren bebeğinizin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁵.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; teni, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^4,5. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹⁵. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Romanesko yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yumurta, inek sütü, yer fıstığı, glütenli tahıllar, balık, tohumlar, kereviz ve hardal gibi besinler var; romanesko bu listede yer almıyor⁶.

Hardal da romaneskoyla aynı bitki ailesindendir¹⁷. Hardal alerjisi olan kişilerde bu ailenin başka üyelerine de duyarlılık ve çapraz tepki gösterilmiş¹⁶. Bebeğinizde hardala, brokoliye ya da karnabahara alerji tanısı varsa romaneskoya başlamadan önce doktorunuzla konuşun.

Yine de her yeni besin gibi ilk denemeyi sade tutun. Romaneskoyu o gün tek yeni besin olarak, bebeğiniz açken ve gündüz saatlerinde verin; bir sonraki yeni besine geçmeden önce 3–5 gün bekleyin^2,3. Karışık bir yemek veriyorsanız içindekilere bakın; romaneskonun yanında süt ya da peynir gibi alerjen bir besin bulunabilir⁶.

Ciltte kaşıntılı bir döküntü, gözlerde kızarıklık ve sulanma, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz romaneskoya ara verip doktorunuza danışın⁶. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları, dili ya da yüzü şişerse, nefes almakta zorlanırsa, teni solgunlaşır ya da morarırsa, gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin: hemen 112'yi arayın¹⁰. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁶.

Sık sorulanlar

Romaneskoyu brokoli ve karnabahar gibi hazırlayın: çiçeklerine ayırın, sapıyla birlikte iyice yumuşayana dek pişirin³. Sivri koni uçları pişince yumuşar. Romanesko bu iki sebzeyle aynı aileden; onlar gibi gaz yapabilir^8,17.

Yeşil ve tatlı olmayan bir sebzeye alışmak zaman ister. Bebeğinizin yeni bir besini kabul etmesi 10 denemeyi ya da daha fazlasını bulabilir¹. İlk seferde geri çevirirse vazgeçmeyin, başka bir gün yeniden sunun.

İpuçları

Romanesko, aynı sebzeden hem püre hem parmak besin çıkarabildiğiniz pratik bir sebze. Çiçeğin sapı doğal bir tutamak gibidir; bebeğiniz onu kendi eliyle ağzına götürmeyi bu sayede daha kolay öğrenir¹.

Sivri konileri ve sarmal dizilişi sofrada ilgi çeker; bebeğiniz ilk günlerde yüzünü buruştursa da sık sık sunmak ve sofrada birlikte yemek yeni tatlara alışmasını kolaylaştırır¹. Bir kez pişirip küçük porsiyonlar hâlinde dondurmak hazırlığı kısaltır¹.