Karnabahar

Genel bakış

Karnabahar, kalın bir sapın çevresinde toplanmış sık, beyaz çiçeklerden oluşan bir sebze. Mutfakta genellikle çiçeklerine ayrılıp buharda ya da haşlanarak pişirilir. İyice yumuşadığında hem çatalla ezilip püre olur hem de bebeğin eline verebileceğiniz bir parmak besine dönüşür.

Karnabahar, C vitamini en yüksek sebzeler arasında anılıyor. C vitamini vücudun yaraları onarmasına ve besinlerdeki demiri emmesine yardım eder⁷.

Karnabahara 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu da sebze püresini bu aydan itibaren öneriyor². Tadı tatlı değildir. İlk haftalarda karnabahar gibi tatlı olmayan sebzelere yer vermek, bebeğinizin farklı tatlara alışmasına yardım eder¹.

Nasıl sunulur

Beyaz, sıkı ve lekesiz bir karnabahar seçin. Pişirmeden önce ellerinizi sabunla yıkayın; kararmış ya da ezilmiş yerleri kesip atın. Çiçekleri akan suyun altında hafifçe ovarak durulayın, sabun ya da özel yıkama ürünü kullanmayın, sonra temiz bir bezle kurulayın⁹.

Karnabaharı buharda ya da az suda, sapına çatal batırdığınızda kolayca ezilecek kadar yumuşayana dek pişirin³. Çiğ ya da yarı pişmiş karnabahar bebeğe verilmez. Pişirmek ve uzun süre bekletmek C vitaminini bir miktar azaltır⁷; karnabaharı taze alıp birkaç gün içinde pişirmek bu yüzden iyi bir alışkanlık.

Pişirme suyuna da püreye de tuz ya da şeker eklemeyin^1,2. Aile için karnabahar yemeği yapıyorsanız bebeğinizin payını tuzu atmadan önce ayırın. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

saplı çiçekler

Karnabaharı sapıyla birlikte büyük çiçeklere ayırın ve sap çatalla kolayca ezilene kadar buharda pişirin³. Her parça yaklaşık 6 cm uzunluğunda olsun; sap, bebeğinizin avucuyla kavrayacağı bir tutamak olur¹. Kaşıkla beslemek isterseniz aynı karnabaharı çatalla ezip pürüzsüz bir püre yapın³. İlk denemeyi gündüz ve tek yeni besin olarak yapın².

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Karnabaharın boğulma riskini orta düzeyde sayıyoruz. Çiğ karnabahar serttir ve çiğ sebzeler küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilir⁴. Riski azaltan şey pişirmektir: karnabaharı çiçekleri de sapı da yumuşayana kadar pişirin³. Bebeğiniz küçük parçaları parmaklarıyla almaya başlayınca lokmaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin⁴.

Bebeğiniz yerken dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın^1,4. Koşarken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmamalı⁴.

Katı besinlere yeni geçen bebek sık sık öğürür. Öğürme, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken görülen doğal bir reflekstir ve seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne çıkarabilir⁵. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; teni, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^4,5. Böyle bir durumda hemen 112'yi arayın ve ilk yardıma başlayın⁵.

Alerjenler

Karnabahar yaygın alerjenlerden değil; uygulamada da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yumurta, inek sütü, yer fıstığı, buğday, balık, susam, kereviz ve hardal gibi besinler var; karnabahar bu listede yer almıyor⁶.

Yine de her yeni besin gibi ilk denemeyi sade tutun. Karnabaharı o gün tek yeni besin olarak, bebeğiniz açken ve gündüz saatlerinde verin; bir sonraki yeni besine geçmeden önce 3–5 gün bekleyin^2,3. Hazır bir sebze püresi ya da karnabahar graten gibi karışık bir yemek veriyorsanız içindekilere bakın; süt, peynir ya da un gibi alerjen bir besin bulunabilir⁶.

Gözlerinde kızarıklık ve kaşıntı, ciltte kaşıntılı bir döküntü, kusma ya da ishal görürseniz karnabaharı bırakın ve doktorunuza danışın⁶. Dudakları, dili ya da yüzü şişerse, nefes almakta zorlanırsa, vücuduna kabarık, kaşıntılı bir döküntü yayılırsa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin: hemen 112'yi arayın^6,10. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁶.

Sık sorulanlar

Karnabaharla ilgili soruların çoğu birkaç konu etrafında dönüyor: gaz yapıp yapmadığı, bebeğin onu ilk anda neden reddettiği ve önceden hazırlayıp saklamanın mümkün olup olmadığı. Karnabahar, brokoli ve kara lahananın da içinde bulunduğu, gaz yapabilen sebze grubunda yer alıyor⁸.

Yeni bir tada alışmak zaman ister; bebeğinizin yeni bir besini kabul etmesi 10 denemeyi ya da daha fazlasını bulabilir¹. Yanıtlar genel bilgi verir; bebeğinize özgü bir durum varsa son sözü doktorunuz söyler.

İpuçları

Karnabahar, aynı sebzeden hem püre hem parmak besin çıkarabildiğiniz pratik bir sebze. Çiçeğin sapı doğal bir tutamak gibidir; bebeğiniz onu kendi eliyle ağzına götürmeyi bu sayede daha kolay öğrenir¹.

Bebeğiniz karnabaharı ilk günlerde yüzünü buruşturarak karşılayabilir; bu, onu sevmeyeceği anlamına gelmez. Tatlı olmayan sebzeleri sık sık sunmak ve sofrada onunla birlikte yemek, yeni tatlara alışmasını kolaylaştırır¹. Bir kez pişirip küçük porsiyonlar hâlinde dondurmak da hazırlığı kısaltır¹.