Salatalık

Genel bakış

Salatalık, yazın sofradan eksik olmayan, serin ve sulu bir sebze; pek çok yerde hıyar diye de bilinir. Büyükler onu çoğunlukla çiğ yer. Bebek için asıl mesele de bu: çiğ salatalık sert ve gevrektir, bu yüzden ilk aylarda biçimi değişir.

Salatalığa 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz; Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu sebze püresini bu aydan itibaren öneriyor². İlk aylarda salatalığı ince rendeleyerek ya da buharda yumuşatarak verin³. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi de çiğ salatalık çubuklarını 12. aydan itibaren verilecek besinler arasında sayıyor¹. Biz de çiğ salatalığı bu aya bırakıyoruz, çünkü çiğ ve sert sebzeler küçük çocuklarda boğulma riski taşıyor⁵.

Salatalık tatlı olmayan bir sebze. Bu tür sebzeleri erken tanıtmak bebeğinizin farklı tatlara alışmasına yardım eder¹.

Nasıl sunulur

Salatalığı soymadan önce yıkayın. Akan suyun altında elinizle ovun, kabuğunu temiz bir sebze fırçasıyla fırçalayın; sabun ya da sebze deterjanı gerekmez. Ardından temiz bir bezle ya da kâğıt havluyla kurulayın ve ezik, yumuşamış kısımları kesip atın⁷. Hazırlamaya başlamadan önce ellerinizi sabunla yıkayın⁷.

Bebeğinizin payının kabuğunu soyun^1,4. Çekirdekli orta kısmı bir çay kaşığıyla kazıyarak çıkarabilirsiniz; boğulma riskini azaltmak için kabuk ve çekirdek gibi kısımları ayıklamak önerilir⁴. İlk aylarda salatalığı ince rendeleyin ya da buharda, çatalla kolayca ezilecek kadar yumuşatın³.

Salatalığa tuz ya da şeker eklemeyin¹. Tuz bebeği susatır ve böbreklerine zarar verebilir². Aile için salata ya da cacık hazırlıyorsanız bebeğinizin payını tuzu atmadan önce ayırın. Hazırladığınız salatalığı buzdolabında saklayıp 2 gün içinde kullanın; bebeğinizin başlayıp bitirmediği porsiyonu ise atın¹¹. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

rendelenmiş salatalık

Salatalığın kabuğunu soyun, çekirdekli ortasını çıkarın ve ince rendeleyin^3,4. Kaşıkla verin ya da bebeğiniz daha önce yediyse tuzsuz yoğurda karıştırın; Sağlık Bakanlığı yoğurdu da 6. aydan itibaren öneriyor². Bu aylarda çiğ salatalık çubuğu, dilimi ya da parçası vermeyin^3,5.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta düzeyde. Çiğ sebzeler küçük çocuklar için kaçınılması ya da biçimi değiştirilmesi gereken besinler arasında sayılıyor⁵. Sert meyve ve sebzelerin riskini azaltmanın yolu dokusunu değiştirmektir: rendelemek, pişirmek, ince doğramak ya da ezmek⁴.

Bu yüzden 12. aya kadar salatalığı yalnızca ince rendelenmiş ya da buharda yumuşatılmış olarak verin^3,4. Çiğ parça, kalın dilim ya da çubuk vermeyin. 12. aydan sonra çiğ salatalığa geçtiğinizde de lokmaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin⁵. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi salatalığı yaklaşık 7 cm uzunluğunda ve 2 cm genişliğinde ince çubuklar hâlinde kesmeyi öneriyor³; biz daha sıkı olan küçük lokma kuralını izliyoruz.

Bebeğiniz mama sandalyesinde dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁴. Yürürken, koşarken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın^4,5.

Katı besinlere yeni geçen bebek sık sık öğürür. Öğürme sesli ve doğal bir reflekstir; gözleri sulanabilir, dilini öne çıkarabilir, kusabilir⁶. Boğulma ise sessizdir: bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz, morarabilir ya da gevşeyebilir^5,6. Böyle bir durumda hemen 112'yi arayın ve ilk yardıma başlayın⁶.

Alerjenler

Salatalık yaygın alerjenlerden değil; uygulamada da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde inek sütü, yumurta, yer fıstığı, buğday, balık, susam ve kereviz gibi besinler var; salatalık bu listede yer almıyor⁸.

Yine de her yeni besin gibi ilk denemeyi sade tutun. Salatalığı o gün tek yeni besin olarak, bebeğiniz açken ve gündüz saatlerinde verin; bir sonraki yeni besine geçmeden önce 3–5 gün bekleyin². Cacık gibi karışık bir yemekte yoğurt da vardır; yoğurt inek sütünden yapılır ve inek sütü alerjen besinlerdendir⁸. Bebeğiniz yoğurdu daha önce denemediyse ikisini aynı gün ilk kez vermeyin.

Kızarık, kaşıntılı ve sulanan gözler ya da kaşıntılı bir döküntü görürseniz salatalığı bırakın ve doktorunuza danışın⁸. Dudakta, dilde ya da yüzde şişme, nefes almakta zorlanma, solukluk ya da morarma acil durumdur: hemen 112'yi arayın^8,9. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁸.

Sık sorulanlar

Salatalıkla ilgili soruların çoğu aynı yerde düğümleniyor: çiğ verilir mi, kabuğu ve çekirdeği ne olacak, cacık uygun mu. Kısa yanıt şu: 12. aya kadar salatalık rendelenmiş ya da yumuşatılmış olarak verilir, kabuğu soyulur^3,4.

Bebeğinizin serin, hafif tadı hemen sevmemesi de çok olağan. Yeni bir tada ve dokuya alışmak 10 denemeyi bulabilir¹. Yanıtlar genel bilgi verir; bebeğinize özgü bir durum varsa son sözü doktorunuz söyler.

İpuçları

Salatalığı hazırlamanın büyük kısmı yıkamak, soymak ve doğru biçimde kesmektir^3,7. Bebeğinize sunduğunuz biçim, aylar ilerledikçe rendeden yumuşak küplere, oradan küçük çiğ lokmalara geçer^3,5.

Bebeğiniz salatalığa dokunmak, eline alıp ağzına götürmek isteyecek; bırakın denesin. Mümkün olduğunca aile sofrasında birlikte yiyin; bebekler gördüklerini taklit eder¹. Bir sebzeyi ilk günlerde beğenmemesi onu hiç sevmeyeceği anlamına gelmez. Aynı sebzeyi birkaç gün üst üste tatması zamanla kabul etmesine yardım eder¹⁰.