Siyah fasulye

Genel bakış

Siyah fasulye, kuru fasulyenin küçük, parlak siyah taneli bir çeşididir; barbunya ve kırmızı fasulye ile aynı türden gelir⁹. Kuru olarak satılır, ıslatılıp suda haşlanarak pişirilir⁹. İyi haşlandığında kolayca ezilir; sebze püresine, çorbaya ve pirinçli yemeklere karışır.

Bebeğinize protein getirir. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi fasulyeyi bebeğe sunulacak protein besinleri arasında sayıyor ve bu besinlerin demir ile çinko da içerdiğini belirtiyor⁴. Sağlık Bakanlığı'nın beslenme rehberi de kuru baklagilleri demir, çinko ve magnezyum yönünden zengin besinler arasında anıyor; posa, yani lif bakımından da zengindirler².

Siyah fasulyeye 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu mercimek, nohut ve fasulye gibi baklagilleri 7. ve 8. aylarda sebze püresine ya da çorbaya ezerek eklemeyi öneriyor; 8. ayda kuru fasulye ezmesi de bu listede¹. Biz de bu takvimi izliyoruz. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi ise fasulye, mercimek ve bezelyeyi 6. ay civarından itibaren birer birer tanıtılabilecek besinler arasında sayıyor⁸; hangisini seçeceğinizi doktorunuza sorun.

Nasıl sunulur

Kuru siyah fasulyeyi önce ayıklayıp yıkayın, sonra bol suda ıslatın. Islatıp iyi pişirmek baklagillerin gaz yapıcı etkisini en aza indirir². Ardından taneler tamamen yumuşayana kadar bol suda haşlayın. Hazır olduğunda tane, iki parmağınızın arasında hafifçe bastırdığınızda kolayca ezilmeli. Uzun süre beklemiş eski fasulye ıslatılıp uzun süre pişirilse de sert kalabilir; yumuşamayan taneleri bebeğinize vermeyin.

İlk aylarda püre, sonra ezme olarak verin; bütün tane küçük ve yuvarlak olduğu için tabağa girmez^1,5. İlk yılda konserve yerine kuru fasulyeyi kendiniz haşlayın; Sağlık Bakanlığı konserveleri yüksek tuz içerdikleri için ek gıda döneminde önermiyor¹.

Bebeğinizin yemeğine ve haşlama suyuna tuz, şeker ya da bulyon tablet eklemeyin³. Tuz bebeği susatır ve böbreklerini yorar¹. Aile için fasulye yemeği pişiriyorsanız bebeğin payını tuzu atmadan önce tencereden ayırın. Sıcak yemeği soğutun ve vermeden önce ısısını kendiniz deneyin³. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

fasulyeli sebze püresi

Siyah fasulyeyi iyice haşlayın, pürüzsüz olana dek ezin ya da blenderdan geçirin ve bebeğinizin daha önce sorunsuz yediği bir sebze püresine ya da çorbaya katın¹. Püreye bütün ya da yarım tane karışmasın; bütün fasulye taneleri küçük çocuklarda boğulmaya yol açabilir⁵. Fasulyeyi denediğiniz günlerde başka yeni besin başlatmayın; yeni bir besine geçmek için 3–5 gün bekleyin¹.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski orta. Bütün siyah fasulye tanesi küçük, yuvarlak ve sıkıdır; ABD'nin hastalık kontrol merkezi bütün fasulye tanelerini küçük çocuklarda kaçınılması gereken besinler arasında sayıyor⁵. Küçük, yuvarlak ve sıkı besinler ancak iyice küçük parçalara bölünerek verilmelidir⁶.

Riski düşüren şey tanenin biçimini bozmaktır. Fasulyeyi iyice yumuşatın; püre ya da ezme yapın, büyüyen çocukta her taneyi çatalla ezin⁵. Yemekteki parçalar 1,3 cm'yi geçmesin⁶. Yeni Zelanda Sağlık Bakanlığı küçük yuvarlak besinlerin soluk yoluna takılabileceğini söylüyor ve pişmiş bütün bezelyeyi bile kreşlerde ancak 4 yaşından itibaren uygun buluyor¹⁵. Biz de siyah fasulye tanelerini 4 yaşına kadar bastırarak ya da ezerek veriyoruz.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yemek olmasın^5,6. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹³. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın³.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Bu, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken çıkan doğal bir reflekstir. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir, bebek kusabilir⁷. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın: göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁴.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudakları, diş etleri ya da cildi morarabilir^6,7. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁷. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Siyah fasulye en sık bilinen alerjenlerden değildir, ama fasulye, mercimek ve bezelye alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayılıyor⁸. Fasulye, başka baklagillere alerjisi olan çocuklarda bile genellikle iyi tolere edilir; yine de az sayıda fasulye alerjisi bildirilmiştir. Haşlamak fasulyenin alerji yapma özelliğini azaltmaz⁹.

İlk denemeyi sade tutun. Fasulyeyi az miktarla, gündüz saatinde ve o gün tek yeni besin olarak verin; sonraki yeni besine geçmek için 3–5 gün bekleyin^1,3,8. Sorun çıkmazsa fasulyeyi sofradan kaldırmayın; sorunsuz tanıtılan besinlerin olağan beslenmede kalması alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir⁸.

Kaşıntılı ve kızarık gözler, döküntü, bulantı, karın ağrısı ya da tek seferlik kusma görürseniz fasulyeye ara verip doktorunuza danışın⁸. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlarsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakta, dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, vücuda yayılan kabarık ve kaşıntılı döküntü acil durumdur: hemen 112'yi arayın¹⁰. Bebeğiniz gevşer, başını tutamaz ya da size her zamanki gibi tepki vermezse de aynısını yapın¹⁰.

Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa, ya da ailede alerji, astım veya alerjik nezle öyküsü bulunuyorsa siyah fasulyeye başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁸.

Sık sorulanlar

Siyah fasulyede ebeveynlerin en çok sorduğu şey bütün tanenin ne zaman verilebileceği. Bütün tane küçük ve yuvarlaktır; 4 yaşına kadar tanenin biçimini ezerek bozmak gerekir^5,6,15. Başlangıç ayı da sık soruluyor: Sağlık Bakanlığı'nın takvimi fasulyeyi 7. ayda, sebze püresine ezilerek başlatıyor¹.

Gaz ve kabızlık da merak edilen konular. Islatıp iyi pişirmek gaz yapıcı etkiyi azaltır²; lifli yapısı nedeniyle siyah fasulye çocuklarda kabızlığa iyi gelen besinler arasında sayılıyor¹¹. Alerji sorusu da geliyor; fasulye baklagil alerjisinde genellikle iyi tolere edilen baklagillerdendir⁹.

İpuçları

Siyah fasulyenin kolaylığı, bir kez haşlayıp bebeğiniz büyüdükçe aynı tencereden önce pürüzsüz bir püre, sonra kaba bir ezme, en sonunda da çatalla ezilmiş taneler çıkarabilmeniz^1,4. Kıvamı bebeğinizin ayına göre ayarlamak yeter.

Biçim değişse de kurallar aynı kalır. Bebeğin payına tuz, şeker ve bulyon girmez³; 4 yaşına kadar bütün tane tabağa konmaz^5,15. Fasulyeyi C vitamini içeren sebze ve meyvelerle birlikte sunmak içindeki demirden daha iyi yararlanılmasına yardım eder².