Tarçın

Genel bakış

Tarçın, bir ağacın kurutulmuş kabuğundan elde edilen tatlı kokulu bir baharattır; mutfağa kıvrılmış çubuk ya da toz olarak girer. Markette en sık rastlanan tür Cassia tarçınıdır. Gerçek tarçın diye de bilinen Seylan tarçını ise çoğunlukla Sri Lanka'da yetişir⁴. Bebeğinizin tabağında tarçın bir yemek değil, yemeğe tat katan küçük bir tutamdır.

Tarçına 7. aydan itibaren bir tutamla başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu, 6. ayda başlayan ilk çorbaları bebeklere tuzsuz ve baharatsız öneriyor¹; biz de baharatları bu ilk aydan sonraya bırakıyoruz. İlk denemede tarçını bebeğinizin daha önce denediği meyve püresine ya da yoğurda karıştırılmış küçük bir tutam olarak verin.

Yemeklerde baharat olarak kullanılan küçük miktarlarda tarçının büyük olasılıkla güvenli olduğu kabul ediliyor⁴. Evde sık ve bol tarçın kullanıyorsanız türü fark eder: Seylan tarçını daha az kumarin içerir³.

Nasıl sunulur

Toz tarçını her zaman yemeğe karıştırarak verin. Meyve püresini, yoğurdu ya da şekersiz muhallebiyi hazırlayın, üstüne çok küçük bir tutam tarçın serpin ve kaşıkla iyice karıştırın; yüzeyde kuru toz kalmasın. Kuru tarçın tozu ağzı ve boğazı yakar, öğürtür ve öksürtür; solunursa soluk yollarına kaçabilir⁵. Bu yüzden tozu kaşıkla ya da kuru olarak vermeyin.

Tarçın çubuğunu yemeğe pişerken tat versin diye atabilirsiniz. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin 7–9 aylık bebekler için önerdiği etli bir yemekte küçük bir tarçın çubuğu yemekle birlikte pişiyor². Çubuğu servisten önce mutlaka çıkarın; yemeği ezerken ya da blenderdan geçirirken tencerede kalmasın.

Bebeğinize karışım değil, sade öğütülmüş tarçın kullanın. Baharat karışımlarının içindekiler etikette her zaman açıkça yazmayabilir⁶. Tarçınlı şeker de şekerdir: ilk yılda bebeğin yemeğine tuz da şeker de eklenmez¹. Aile için tarçınlı bir yemek ya da tatlı yapıyorsanız bebeğinizin payını tuz ve şeker eklemeden önce ayırın. Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

püreye karışık tarçın

Tarçını bebeğinizin daha önce denediği meyve püresine, yoğurda ya da şekersiz muhallebiye karıştırın; Sağlık Bakanlığı ilk çorbaları 6. ayda baharatsız önerdiği için baharatlara 7. aydan itibaren bir tutamla başlıyoruz¹. Çok küçük bir tutam yeter. Tozu kaşıkla iyice karıştırın; püre açık kahverengi beneklerle eşit renk alsın, üstte kuru toz kalmasın⁵. Yemeği kaşıkla sunun.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Yemeğe iyice karıştırılmış toz tarçının boğulma riskini düşük sayıyoruz. Asıl dikkat edilecek şey kuru tozdur: ağza alınan kuru tarçın ağızda ve boğazda yanma yaratır, şiddetli öğürme ve öksürüğe yol açar, soluk yollarına kaçabilir⁵. Tozu her zaman yemeğe karıştırın. Tarçın çubuğu sert ve kırılgandır; yemekten çıkarın, bebeğinize kemirmesi için de vermeyin.

Bebeğiniz yerken masada ya da mama sandalyesinde otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın¹³. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette yiyecek vermeyin¹². Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹².

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme seslidir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, öğürüp biraz kusabilir¹⁰. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹¹.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz; dudakları, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^10,13. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹¹. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Tarçın yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yer almıyor⁸. Baharat alerjisi seyrek sayılsa da çocuklarda olgular bildiriliyor; tarçının ağızda iltihap, ağız çevresinde ve deride kızarıklık yapan tepkileri anlatılmış⁶. Tarçın krem ve kozmetik ürünlerde de bulunabilir⁶.

Ağız çevresindeki kızarıklık her zaman alerji demek değildir. Tarçına kokusunu veren madde, değdiği deride ve ağızda alerji olmadan da tahriş ve yanma yapabilir; bu tepki alerjiye benzeyebilir⁶. Yemekten sonra bebeğinizin yüzünü suyla silin; kızarıklık ağız çevresinin dışına taşarsa tarçına ara verip doktorunuza danışın.

Tarçını ilk kez gündüz ve o gün tek yeni besin olarak deneyin; sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Bebeğinizin daha önce denediği bir püreye katın ki bir tepki olursa nereden geldiğini ayırabilesiniz. Kaşıntılı kızarık döküntü, kızarık ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz tarçına ara verip doktorunuza danışın⁸. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları, dili ya da boğazı şişerse, nefes almakta zorlanırsa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın⁹. Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa, ailede alerji, egzama ya da astım öyküsü varsa önce doktorunuzla konuşun⁸.

Bu malzemeyle tarifler

• Elmalı tarçınlı yulaf
• Yoğurtlu meyve kâsesi

Sık sorulanlar

Tarçınla ilgili soruların çoğu baharatın kendisinden çok türüyle ve tarçınlı ürünlerle ilgili: Cassia ile Seylan tarçını arasındaki fark, kumarin, tarçınlı sütlaç ve kurabiye, tarçın çayı, tarçın yağı. Tarçını bebeğinize yalnızca yemeğe karıştırılmış küçük bir tutam olarak, 7. aydan itibaren, şekersiz ve tuzsuz verin¹. Evde bol tarçın kullanıyorsanız daha az kumarin içeren Seylan tarçınını seçin³.

İpuçları

Tarçının tatlımsı kokusu, şeker eklemeden meyveye, yoğurda ve muhallebiye tat katar; ilk yılda bebeğin yemeğine şeker girmez¹. Bir tutamdan fazlası gerekmez: çok tarçın yemeğin kendi tadını bastırır ve bebeğiniz meyvenin tadını tanıyamaz.

Tarçınlı püre ilk denemede geri çevrilebilir. Aynı püreyi birkaç gün sonra yeniden sunun; yeni bir tada alışmak on ya da daha fazla deneme sürebilir⁷. Tarçınlı elmayı ya da sütlacı onunla aynı sofrada siz de yerseniz, bu da iyi beslenme alışkanlıklarını destekler⁷.