Tofu

Genel bakış

Tofu, soya sütünün kalsiyum sülfat ya da magnezyum klorür gibi bir pıhtılaştırıcıyla kesilip kalıba basılmasıyla yapılır⁶. Markette iki biçimini bulursunuz: suyu süzülmüş, bıçakla kesilebilen sert tofu ve muhallebi kıvamında, çok yumuşak ipek tofu.

Bebeğinize bitkisel protein getirir. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi tofuyu bebeğin tabağına girecek protein besinleri arasında sayıyor ve bu besinlerin demir ile çinko da içerdiğini belirtiyor⁴. ABD'nin hastalık kontrol merkezi de tofuyu bebekler için bitkisel demir kaynakları arasında listeliyor⁵. Tofu, bütün temel amino asitleri içeren iyi bir protein kaynağıdır ve kalsiyum da içerir⁶.

Tofuya 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu tofuyu ya da soyayı ayrıca anmıyor; mercimek, nohut ve fasulye gibi baklagilleri ise 7. ve 8. aylarda sebze püresine ya da çorbaya ezerek eklemeyi öneriyor¹. Bakanlığın beslenme rehberi soya fasulyesini de kuru baklagiller arasında sayıyor². Tofu soyadan yapıldığı için biz de onu bu takvime göre başlatıyoruz. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi tofuyu 6. ay civarından itibaren uygun protein besinleri arasında anıyor⁴; hangisini seçeceğinizi doktorunuza sorun.

Nasıl sunulur

Tofuyu alırken ambalajdaki son kullanma tarihine bakın. Açtıktan sonra buzdolabında, 4 °C ya da altında saklayın; kalan parçayı kapaklı bir kapta temiz, soğuk suyun içinde tutun ve bir an önce tüketin⁶. Sert tofuyu kullanmadan önce süzün ve kâğıt havluyla hafifçe bastırıp fazla suyunu alın; yüzeyi kurumuş parça bebeğin elinden daha az kayar.

Sert tofuyu buharda pişirin ya da kaynar suda haşlayın; buharda pişirme ve haşlama gibi az yağlı yöntemler tofu için de önerilir⁶. Hazır olduğunda parça, baş ve işaret parmağınızın arasında bastırınca kolayca ezilmeli¹⁸. İpek tofu zaten çok yumuşaktır; çatalla ezip pürüzsüz bir kıvama getirebilirsiniz. İpek tofuyu kapalı, soğukta satılan ambalajdan seçin; emin değilseniz birkaç dakika buharda ısıtıp soğutun.

Bebeğinizin payına tuz, şeker ya da bulyon eklemeyin³; tofuyu soya sosuyla da tatlandırmayın. Sağlık Bakanlığı'nın beslenme rehberi aşırı tuzlu bulyon ve soya sosu gibi ürünlerden kaçınmayı öneriyor². Kızartılmış tofu ve fermente tofu daha yağlı ve tuzludur⁶; bebeğinize sade tofu verin. Pişmiş tofuyu 1–2 saat içinde soğutup buzdolabına koyun ve 2 gün içinde kullanın¹⁶. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

ezme ve uzun şerit

İpek tofuyu çatalla pürüzsüz ezin ve bebeğinizin daha önce sorunsuz yediği bir sebze püresine katın; Sağlık Bakanlığı baklagilleri bu ayda püreye ezerek eklemeyi öneriyor¹. Eliyle yemek isterse buharda pişmiş sert tofudan yaklaşık 6 cm uzunluğunda, 1,5 cm genişliğinde şeritler kesin; avucunda tuttuğunda bir ucu dışarıda kalsın³. Bu boydaki şerit ağzına tümüyle sığmaz, bebeğiniz bir ucunu tutup öbürünü kemirir. Dişi olmasa da diş etleriyle parça koparabilir; şerit parmaklarınızın arasında ezilecek kadar yumuşak olsun ki kopan parça ağzında dağılsın^17,18.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Boğulma riski düşük. Pişmiş sert tofu da ipek tofu da yumuşaktır; baş ve işaret parmağı arasında ya da dil ile damak arasında kolayca ezilen besinler bu gruptadır¹⁸. Riski artıran şey tofunun kaygan yüzeyi ve küçük, sıkı parçalardır. Bu yüzden ilk aylarda ağza tümüyle sığmayacak uzun şeritler verin; sonra lokmaları en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmeyecek biçimde kesin¹². Biz kaygan küpler yerine ince, yassı parçaları ya da ufalanmış tofuyu öneriyoruz.

Bebeğiniz yerken dik otursun; yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın^3,12. Araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin¹⁴. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın¹⁴.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Bu, çiğnemeyi ve yutmayı öğrenirken çıkan doğal bir reflekstir. Öğürme seslidir; gözler sulanabilir, dil öne itilebilir, bebek kusabilir¹³. Öğüren ya da öksüren bebeğinizin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın¹⁵.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz; dudakları, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^12,13. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir¹³. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Tofu soyadan yapılır; İlk Lokma'da da soya alerjeni olarak işaretli. Soya, alerjik tepkiye yol açabilen besinler arasında sayılıyor⁷.

Tofuyu ilk kez bebeğiniz açken ve gündüz, az miktarla başlayarak verin; o gün başka yeni besin başlatmayın, sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Sorun çıkmazsa tofuyu sofradan kaldırmayın; sorunsuz tanıtılan alerjenlerin olağan beslenmede kalması alerji riskini azaltmaya yardımcı olabilir⁷.

İnek sütü alerjisi olan bebeğin soyaya da tepki vermesi sıktır: süt alerjisi olan bebeklerin yarıya varan kısmı soya proteinine de duyarlıdır⁹. Böyle bir bebekte tofuya başlamadan önce doktorunuza danışın.

Besin proteinine bağlı enterokolit sendromu (kısaca FPIES, bağırsakları etkileyen gecikmeli bir besin tepkisi) en sık inek sütüyle, soya bazlı mamanın kullanıldığı ülkelerde ardından soyayla görülür. Yemekten 1–4 saat sonra tekrarlayan kusma, solukluk ve halsizlikle kendini gösterir¹⁰. Bebeğiniz halsiz ve solgunsa beklemeyin, 112'yi arayın.

Döküntü, kızarık ve kaşıntılı gözler, bulantı, egzamanın kötüleşmesi ya da tek seferlik kusma görürseniz tofuya ara verip doktorunuza danışın⁷. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dilde ya da boğazda şişme, nefes almakta zorlanma, hırıltı, morarma ya da solukluk acil durumdur; bebeğiniz gevşer ya da her zamanki gibi tepki vermezse de hemen 112'yi arayın⁸.

Bebeğinizde egzama ya da bilinen bir besin alerjisi varsa, ya da ailede alerji öyküsü bulunuyorsa tofuya başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁷.

Sık sorulanlar

Tofuda ebeveynlerin ilk sorduğu şey başlangıç ayı. Sağlık Bakanlığı'nın takvimi baklagilleri 7. aya koyuyor; soya fasulyesi de bir kuru baklagil^1,2.

İnek sütü alerjisi olan bebekte soya da tepki yapabilir⁹; soya alerjisi ise birçok çocukta zamanla geçer¹¹. Tofunun sade olanını seçin; kızartılmış ve fermente tofu daha yağlı ve tuzludur⁶. Açtığınız tofuyu kapaklı bir kapta, üzerini örten temiz ve soğuk suyla buzdolabında saklayın⁶. Soya sosunu bebeğinizin tabağına eklemeyin; ilk yılda bebeğin yemeğine tuz girmez¹.

İpuçları

Tofu, bebeğinizin daha önce denediği bir sebze püresine ya da çorbaya ezilerek kolayca karışır; Sağlık Bakanlığı'nın baklagiller için önerdiği yol da budur¹. İpek tofu püreyi koyulaştırır, sert tofu ise elde tutulacak şeritlere ve ufalanmış lokmalara dönüşür.

Bir bebeğin yeni bir tada ya da kıvama alışması on ya da daha fazla deneme sürebilir; ilk seferde geri çevirirse başka bir gün yeniden sunun³. Tofuyu brokoli, domates ya da tatlı patates gibi C vitamini içeren sebzelerle birlikte vermek içindeki demirden daha iyi yararlanılmasına yardım eder⁵.