Dereotu

Genel bakış

Dereotu, ince, tüy gibi yaprakları ve ferah bir kokusu olan taze bir ot. Türk mutfağında zeytinyağlılara, çorbalara, börek içlerine ve cacığa katılır. Bebeğinizin tabağına tek başına bir yemek olarak değil, yemeğe karışan bir tat olarak girer: ince kıyılıp yoğurda, sebze püresine ya da ezilmiş patatese karıştırılır.

Dereotuna 6. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu yoğurdu ve sebze püresini bu aydan itibaren öneriyor¹; dereotu da bu yemeklerin içinde sunulur. Bebeğe verilen miktar bir tutamdır; dereotu tabağa besin değerinden çok tadıyla katkı sağlar.

Bu tat da bir kazanç. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi, tatlı olmayan sebzeler dâhil geniş bir tat yelpazesi sunmanın ileride seçici yemeyi önlemeye yardımcı olabileceğini söylüyor². Alıştığı yoğurda katılan biraz dereotu, bebeğinize aile sofrasının tanıdık kokularından birini erkenden tattırır.

Nasıl sunulur

Taze, canlı yeşil, diri dereotu seçin; sararmış, solmuş ya da kararmış dalları ayıklayın. Ellerinizi sabunla yıkayın, dereotunu akan suyun altında hafifçe ovarak durulayın; sabun ya da özel yıkama ürünü gerekmez. Sonra temiz bir bezle ya da kâğıt havluyla kurulayın³.

Yaprakları kalın saplardan ayırın ve çok ince kıyın. İnce yapraklar ağızda tek parça kalıp soluk yolunu tıkayabilir; ince kıymak bu riski azaltır⁴. Kıyılmış dereotunu yoğurda, ezilmiş patatese ya da sebze püresine karıştırın. Pişen bir yemeğe katacaksanız son dakikalarda ekleyin.

Bebeğinizin payına tuz eklemeyin; ilk yılda bebeğin yemeğine tuz girmez¹. Bulyon tablet ve hazır sos da tuz taşır, bebeğin tabağına girmez; bebekler tuzlu yiyecek yememeli². Turşu ve salamura dereotu bu yüzden bebeğinize uygun değil. Dereotlu bir aile yemeği yapıyorsanız bebeğinizin payını tuz atmadan önce ayırın. Hangi yaşta nasıl keseceğinizi yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

6 ay +

yoğurtta ince dereotu

Dereotunun yalnızca yapraklarını kullanın, kalın sapları ayırın. Yaprakları çok ince kıyın⁴ ve bir tutamını bebeğinizin daha önce denediği yoğurda, ezilmiş patatese ya da sebze püresine karıştırın; Sağlık Bakanlığı yoğurdu da sebze püresini de 6. aydan itibaren öneriyor¹. Kıyılmış yeşillik yemeğin içine iyice dağılsın, tabakta uzun yaprak teli kalmasın. İlk denemede dereotunu o günün tek yeni besini yapın¹.

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Dereotunun boğulma riskini düşük sayıyoruz. İnce kıyılıp yoğurda ya da püreye karıştırılan dereotu yemeğin içine dağılır ve kolayca yutulur. Riski yaratan bütün dal, uzun yaprak teli ve kalın saptır. Çiğ salata yaprakları gibi ince yapraklar çiğnemesi zor parçalardır ve küçük bir çocuğun soluk yolunu tümüyle kapatabilir; bu yüzden yaprakları çok ince kıyın⁴. Tabağa bütün dal ya da kalın sap koymayın.

Bebeğiniz yerken dik otursun². Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın⁴. Yürürken, oynarken ya da uzanmışken ağzında yiyecek olmasın⁵; araçta, oto koltuğunda ya da pusette de yiyecek vermeyin⁴.

Ek gıdaya yeni başlayan bebek sık sık öğürür. Öğürme doğal bir reflekstir ve seslidir; yüzü kızarabilir, gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir⁶. Damağa yapışan ince bir yaprak parçası da onu öğürtebilir. Öğüren ya da öksüren bebeğin ağzına parmağınızla lokma aramayın; göremediğiniz bir parçayı parmakla aramak onu daha derine itebilir. Sesli öksürüyorsa öksürmesine fırsat verin ve yanından ayrılmayın⁷.

Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ağlayamaz, ses çıkaramaz; dudaklarının çevresi, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^6,5. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi bu durumu acil durum olarak tanımlar ve hemen acil yardım çağrılmasını önerir⁷. Ülkemizde acil yardım numarası 112'dir.

Alerjenler

Dereotu yaygın alerjenlerden değil; İlk Lokma'da da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde kereviz ve hardal var, dereotu yok⁸. Yine de seyrek tepkiler bildirilmiş. Dereotu kereviz, kişniş, rezene ve kimyonla aynı bitki ailesindendir ve bu ailenin üyeleri arasında çapraz tepki sık görülür. Pelin poleni alerjisi olan bazı kişilerde kereviz ve bu baharatlara karşı besin alerjisi de gelişebilir; dudakta, ağızda ya da boğazda karıncalanma ve şişme yapabilir¹⁰.

Dereotunu ilk kez gündüz, bebeğiniz açken ve o gün tek yeni besin olarak verin; sonraki yeni besin için 3–5 gün bekleyin¹. Onu bebeğinizin daha önce denediği bir yoğurda ya da püreye katın. Bebeğinizde kereviz alerjisi, egzama ya da tanı konmuş başka bir besin alerjisi varsa önce doktorunuzla konuşun⁸. Dereotu kıydıktan sonra ellerinizi, yemekten sonra bebeğinizin ellerini ve yüzünü yıkayın: dereotu, özsuyu ciltte kalıp güneş görünce kızarıklık ve leke yapabilen bitkiler arasında sayılıyor¹³.

Kaşıntılı kırmızı bir döküntü, kaşınan ve sulanan gözler, tek seferlik kusma ya da ishal görürseniz dereotuna ara verip doktorunuza danışın⁸. Birden fazla belirti birlikte görülür, kusma ya da ishal tekrarlar ya da kurdeşen vücuda yayılırsa İlk Lokma acil yardım çağırmanızı önerir. Dudakları, dili ya da yüzü aniden şişerse, nefes almakta zorlanırsa, hırıltılı solursa ya da gevşeyip her zamanki gibi tepki vermezse beklemeyin, hemen 112'yi arayın⁹.

Bu malzemeyle tarifler

• Kabak mücveri
• Yoğurtlu pirinç çorbası

Sık sorulanlar

Dereotuyla ilgili sorular çoğunlukla gaz sancısı için dereotu suyu ya da çayı, cacık, turşu ve kuru dereotu üzerine. Bebeğinize bitki çayı vermeyin¹¹, dereotunu tuzsuz yemeklerin içinde sunun¹ ve tuzlu turşudan uzak tutun². Sağlık Bakanlığı ilk çorbaları baharatsız tarif ettiği için¹ kuru dereotuna 7. aydan itibaren bir tutamla geçmenizi öneriyoruz; tuzla karıştırılmış paketli otları seçmeyin¹².

Kereviz alerjisi olan bebekler için de soru geliyor; dereotu kerevizle aynı bitki ailesinden olduğu için önce doktorunuza danışın¹⁰.

İpuçları

Dereotu bebeğinizin tabağına tat olarak girer. İnce kıyılmış bir tutam, yoğurdun ya da patates püresinin tadını değiştirir ve yemeği aile sofrasının tadına yaklaştırır. Kıyımı ince tutmak hem tadı yemeğe yayar hem de yaprak parçalarının ağızda tek parça kalmasını önler⁴.

Bebeğiniz yeni bir tadı ilk denemede geri çevirebilir. Zorlamayın, birkaç gün sonra yeniden sunun; bir tada alışmak on ya da daha fazla deneme sürebilir².