Zeytinyağı

Genel bakış

Zeytinyağı, zeytin meyvesinin sıkılmasıyla elde edilen sıvı bir yağdır. Bebeğinizin tabağına tek başına bir yiyecek olarak değil, pişmiş sebze püresine, çorbaya ya da yumuşak sebze yemeğine katılan küçük bir ek olarak girer. Zeytinyağlı sebze yemekleri Türk sofrasının tanıdık bir parçasıdır.

Küçük çocuklar, özellikle iki yaşından küçükler, yağın verdiği enerjiye ihtiyaç duyar; bazı vitaminler de yalnızca yağlarda bulunur. İngiltere'nin ulusal sağlık servisi pişirirken zeytinyağı gibi tekli ya da çoklu doymamış yağdan zengin bir yağ seçmeyi ve onu olabildiğince az kullanmayı öneriyor³.

Zeytinyağına 7. aydan itibaren başlayabilirsiniz. Sağlık Bakanlığı'nın ek gıda tablosu bitkisel yağları 7. ayda başlatıyor; sebze püresi ve et de aynı ayın listesinde yer alıyor¹. Biz de bu sırayı izliyoruz. Zeytinyağını bu yemeklerin içinde kullanmak en pratik yoldur.

Nasıl sunulur

Zeytinyağını bebeğinizin yemeğine pişirme sırasında ya da piştikten sonra az miktarda katın. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin 7–9 aylık bebekler için verdiği sebzeli makarna tarifinde soğan ve sarımsak bir çay kaşığı yağda birkaç dakika yumuşatılıyor; bu yağla hazırlanan sos dört porsiyona bölünüyor ve bebeğin payı pürüzsüz ya da yumuşak topaklı olana kadar eziliyor⁴. Yani gereken miktar küçüktür. Küçük çocuklar için de pişirme yağını olabildiğince az kullanmak öneriliyor³.

Yemeğe tuz, şeker, et suyu tableti ya da hazır sos eklemeyin². Tuz bebeği susatır ve böbreklerine zarar verebilir; Sağlık Bakanlığı ilk yıl bebeğin yemeğine tuz eklenmemesini söylüyor¹. Aile için zeytinyağlı bir yemek pişiriyorsanız bebeğinizin payını tuzu atmadan önce ayırın.

Hangi yaşta nasıl sunacağınızı yaş bölümlerinde bulabilirsiniz.

7 ay +

zeytinyağlı püre

Zeytinyağını bebeğinizin daha önce denediği, iyice pişmiş bir sebze püresine karıştırın; ilk denemede o güne başka yeni besin eklemeyin¹. Püre pürüzsüz ya da yumuşak topaklı olsun⁴. Az bir miktar yeter; küçük çocuklar için de pişirme yağını olabildiğince az kullanmak öneriliyor³.

9 ay +

12 ay +

Bu bölüm İlk Lokma uygulamasında Premium üyelere açık.

• App Store'dan indirin
• Google Play'den indirin

Boğulma riski

Zeytinyağının kendisi sıvıdır, boğulma riski taşımaz. Riski belirleyen, onu kattığınız yemektir. İlk aylarda zeytinyağını pürüzsüz ya da yumuşak topaklı bir sebze püresinin içinde verin⁴. Bebeğiniz parmak besinlerine geçince yağla pişirdiğiniz sebzeyi ve eti çok yumuşak pişirin; küçük lokmaların en büyük kenarı 1,3 cm'yi geçmesin⁷.

Bebeğiniz yerken dik otursun. Yemek sırasında onu bir an bile yalnız bırakmayın². Yürürken, koşarken ya da oynarken ağzında yiyecek olmasın⁷.

Katı besinlere yeni geçen bebek sık sık öğürür. Öğürme gürültülü bir reflekstir; gözleri sulanabilir, dilini öne itebilir, öğürerek yiyeceği öne itebilir ya da biraz kusabilir⁸. Boğulma ise sessizdir. Bebek nefes alamaz, ses çıkaramaz; dudakları, teni, diş etleri ya da tırnakları morarabilir^7,8. Böyle bir durumda hemen 112'yi arayın ve ilk yardıma başlayın⁸.

Alerjenler

Zeytinyağı yaygın alerjenlerden değil; uygulamada da alerjen olarak işaretli değil. İngiltere'nin ulusal sağlık servisinin alerjik tepkiye yol açabilen besinler listesinde yumurta, inek sütü, yer fıstığı, buğday, balık, susam ve kereviz gibi besinler var; zeytin ya da zeytinyağı bu listede yer almıyor⁹.

Yine de her yeni besin gibi ilk denemeyi sade tutun. Zeytinyağını bebeğinizin daha önce sorunsuz yediği bir püreye katın, o gün başka yeni besin vermeyin, bebeğiniz açken ve gündüz saatlerinde sunun. Bir sonraki yeni besine geçmeden önce 3–5 gün bekleyin¹.

Kızarık ve kaşıntılı bir döküntü, egzamada kötüleşme, kusma, karın ağrısı ya da ishal görürseniz zeytinyağını bırakın ve doktorunuza danışın. Dudakların, dilin, yüzün ya da boğazın şişmesi, nefes almakta zorlanma ya da hızla yayılan kabarık, kaşıntılı döküntü acil durumdur: hemen 112'yi arayın⁹. Bebeğinizde egzama ya da tanı konmuş bir besin alerjisi varsa, ailede besin alerjisi, egzama, astım ya da saman nezlesi öyküsü varsa yeni besinlere başlamadan önce doktorunuzla konuşun⁹.

Sık sorulanlar

Zeytinyağıyla ilgili soruların çoğu üç noktada toplanıyor: hangi ayda başlanır, ne kadar eklenir, pişirirken mi sonradan mı katılır. Sağlık Bakanlığı'nın tablosu bitkisel yağları 7. ayda başlatıyor¹. Miktar için kesin bir ölçü vermek yerine, pişirme yağını az tutmayı öneren kaynakları ve bebekler için hazırlanmış tarifleri izliyoruz^3,4.

Bazı ailelerde zeytinyağı yemeğin dışında, ev ilacı gibi de kullanılır. Bebeğin burnuna yağ damlatmak akciğer iltihabına yol açabildiği için bunu yapmayın¹⁰. Yanıtlar genel bilgi verir; bebeğinize özgü bir durum varsa son sözü doktorunuz söyler.

İpuçları

Zeytinyağının mutfaktaki işi küçüktür ama etkisi büyük: sebzeyi yumuşatırken, püreye kıvam ve tat verirken az bir miktar yeter. Bebekler için hazırlanan tariflerde de yağ ölçülü kullanılır; sebzeyi yumuşatacak kadarı yeter^4,5. Bebeğinizin payını tuz atmadan ayırmak, aile yemeğini onun için de uygun kılar^1,2.

Fazla pişirdiğiniz zeytinyağlı sosu ve çorbayı porsiyonlara bölüp dondurabilirsiniz; tariflerde de böyle öneriliyor^4,5. Bebeğiniz yeni tadı ilk seferde beğenmezse zorlamayın, kısa bir aradan sonra yeniden deneyin¹.